/

Back to home page

Dutch Politics PvdA CDA VVD D66

Thorbeckelezing: D66 is de enige liberale partij

   Mon 06/01/2003

Dames en heren,Wat een eer om hier, vandaag, de Thorbeckelezing aan de Thorbecke academie te mogen houden! En wat een goede timing voor een lezing die is opgedragen aan één van de eerste echte liberale leiders van ons land.Ik voel mij speciaal vereerd, omdat ik mijzelf beschouw als echte liberaal (dit in tegenstelling tot de heer Wiegel naar wie deze zaal is vernoemd, maar daarover dadelijk meer) Daarmee bedoel ik, dat ik in de politiek ben gegaan omdat ik ervoor wil opkomen dat individuele mensen hun eigen keuzes kunnen maken. Daarom heb ik ook gekozen voor D66, de partij die wil dat ieder mens zich zo goed mogelijk in vrijheid kan ontwikkelen.En daarom maak ik mij zorgen. Zorgen over de collectivistische wind die door Nederland waait. Zorgen over de conservatieve tijdsgeest vandaag de dag in Nederland. In welk land Jan Peter Balkenende van het CDA de populairste politicus is. Een politicus die debatjes organiseert over ‘normen en waarden’, maar zich verder op de vlakte houdt. Waarin milieu, onderwijs en solidariteit met de derde wereld onder aan de prioriteitenlijst staan en waarin het woord ‘Europa’ een vloek is geworden – en wordt vergeten dat wij onze vrede en welvaart al zo`n vijftig jaar vooral aan de Europese samenwerking te danken hebben.U zult de komende tijd met name de grote partijen op TV zien, want zoals u weet mogen de kleintjes niet mee doen aan de lijsttrekkersdebatten. Dus aangezien dit wellicht uw enige kans is om iets over D66 te horen, zal ik de kans grijpen de zaak wat in balans te brengen. D66 is zesendertig jaar oud, net zo oud als ikzelf trouwens. Maar wat veel mensen niet weten, is dat de wortels van D66 veel verder terug gaan. Nederland heeft een lange liberale traditie, waarbij liberale kiezers de keus hadden tussen twee partijen: een conservatief-liberale partij - aan het begin van de vorige eeuw was dat de Liberale Unie, daarna werd dat de VVD. Wat deze partijen vooral propageren is een rotsvast vertrouwen in marktwerking. Bovendien beschikken ze over een duidelijke sociaal-economische belangengroep die altijd op de warme steun van de conservatief-liberalen kan rekenen. Denk aan mensen met het hoger inkomen en grote bedrijven. Daarnaast heeft er ook altijd een meer sociaal of links liberale stroming bestaan. Vroeger werd die vertegenwoordigd door een partij die de Vrijzinnig-democratische Bond heette, en de laatste decennia hebben de progressieve liberalen onderdak gevonden bij D66. Wat progressief-liberalen bindt, is dat zij streven naar zoveel mogelijk kansen voor individuele mensen om zichzelf te ontwikkelen. Mensen moeten daarom zelf kunnen kiezen en zelf verantwoordelijkheid krijgen. Sociaal-liberalen zijn er daarnaast trots op dat zij niet opkomen voor bepaalde belangengroepen, maar dat zij onafhankelijk blijven. Daardoor zijn zij vrij om altijd de beste keuze te kunnen maken. Het nadeel daarvan is trouwens wel, dat D66 niet op een vaste groep kiezers kan rekenen en elke verkiezing opnieuw mensen voor zich moet zien te winnen. Dit ter inleiding. Nu meer over de nieuwe politieke trend van deze verkiezingen.Je wordt ermee doodgegooid, van Balkenende tot Marijnissen: “de politiek moet meer naar mensen luisteren”. Maar ik geloof dat de politiek helemáál niet meer naar de mensen luisteren. Het is veel beter, om mensen gewoon veel vaker zélf te laten beslissen! Want uiteindelijk weten mensen het beste zelf hoe zij hun leven willen inrichten. Voor veel beslissingen hebben ze de politiek helemaal niet nodig.In mijn optiek zijn politici er, om een visie te hebben - om ergens voor te staan, om ergens voor te vechten. Zij moeten duidelijk zeggen wat zíj gaan doen als je op ze stemt. Natuurlijk moeten ze, net als elk fatsoenlijk mens, openstaan en serieus nadenken over de mening van iemand anders. Maar hun primaire taak is om zélf een mening te vormen en die ook dúrven te verdedigen. Zelf tegenover boze kiezers.Heeft u afgelopen vrijdag het lijsttrekkersdebat gezien? Balkende heeft alleen maar hardop vragen herhaald die in Nederland leven, dat schijnt de nieuwe politiek te zijn. Mijn GroenLinks-collega Femke Halsema sloeg van de week de spijker op de kop toen zij premier Balkenende ‘de echoput van Nederland’ noemde. Wat het volk vindt, dat vindt Balkenende. Heeft het volk vragen, dan heeft Balkenende die ook. Dat je daarmee populair kunt worden is duidelijk, maar is dat nu alles dat we kunnen verwachten van een premier die het land moet leiden?Ik denk dat politici hun ideeën en idealen moeten verkopen, ervoor moeten vechten. En als mensen iets anders willen, moeten ze maar iemand anders kiezen. Maar uiteindelijk moeten mensen over die onderwerpen die zij echt belangrijk vinden zélf het laatste woord hebben. Politici moeten het debat aangaan, verdedigen wat zij het beste vinden, maar waar het kan mensen zélf laten beslissen. Dat noem ik liberaal.De VVD is niet liberaal. Wat het bovenstaande betreft is de VVD nooit echt een liberale partij geweest. Het is bij uitstek de partij die van democratische voorstellen die mensen meer invloed geven (bijvoorbeeld het referendum, de gekozen burgemeester) niets moest hebben. En in de loop der jaren is de VVD steeds meer een partij van boekhouders geworden: stukje bij beetje zijn de liberale idealen vervangen door de gedachte dat als het huishoudboekje nu maar op orde is, dat het dan wel goed gaat in de wereld. Toch zag je bij de VVD onder leiding van Hans Dijkstal zo nu en dan nog wel een flinke liberale oprisping. De VVD heeft bijvoorbeeld veel liberale voorstellen van D66 gesteund de afgelopen jaren, toen wij nog in de regering zaten. D66 wilde dat de winkels ook na zes uur ’s avonds open mochten zijn. De VVD heeft ons daarin gesteund. D66 wilde dat ook homo’s zelf mogen kiezen met wie zij willen trouwen. Aanvankelijk wilde de VVD daar niet aan, maar uiteindelijk hebben zij ons daarin toch gelijk gegeven. Hetzelfde geldt voor de liberale euthanasiewetgeving, waardoor mensen nu zélf mogen bepalen hoe lang zij nog willen doorleven als zij ondraaglijk lijden en geen uitzicht meer hebben op een toekomst van méér dan enkele weken. Zelf kiezen wanneer je winkelt, met wie je trouwt en wanneer je sterft dat is voor mij de essentie van liberalisme.Het afgelopen jaar was natuurlijk het jaar van de onweerstaanbare opkomst van Pim Fortuyn en zijn LPF. Fortuyn was een meester in het aantrekken van kiezers. Niet alleen vanwege zijn uitstraling en charisma, maar ook omdat zijn gedachtegoed een wonderbaarlijk mengsel was van hele liberale en hele conservatieve ideeën. Daardoor haalde hij veel stemmen bij de VVD weg. Gerrit Zalm doet nu verwoede pogingen om die kiezers terug te winnen, door van de VVD steeds meer een conservatieve partij te maken. De uitbreiding van Europa, niet alleen goed voor vrede en solidariteit, maar ook voor de economie, moest plotseling maar niet meer doorgaan. Moslims zijn opeens, allemaal, een bedreiging voor Nederland. Wat dat betreft is mevrouw Hirsi Ali daar goed thuis. Ook zij scheert graag alle moslims over een kam. En als klap op de vuurpijl: voor goed onderwijs hoeft opeens geen geld meer te worden uitgetrokken, omdat alle prioriteit ligt bij méér politie. Als het gaat om internationale kwesties als de aanstaande oorlog op Irak of vrede in het Midden Oosten, dan vindt de VVD dat Nederland daar zelf niet over hoeft na te denken omdat we hoe dan ook de Amerikanen moeten volgen. Wat is daar nog liberaal aan? In een krampachtige poging de voormalige LPF-kiezers duidelijk te maken dat de VVD écht geen liberale partij meer is, stelde Zalm vrijdag zelfs in het RTL-debat dat Nederland vol is. Want hoewel het aantal asielzoekers in Nederland dankzij de maatregelen van Paars al gehalveerd is, is het inspelen op angst voor buitenlanders blijkbaar nog altijd dé manier om stemmen te werven.Natuurlijk is er over al deze onderwerpen veel te zeggen, maar er is één onderwerp dat bij lange na niet de aandacht krijgt die het verdient en daar wil ik het nu over hebben. Als we willen dat mensen zelf keuzes maken, moeten we ze ook de kennis geven om die keuzes verstandig te maken. Daarom zijn onze drie speerpunten: kennis, kennis, kennis.3FM heeft de week van "de jaren 80". D66 heeft de week van het onderwijs. Deze week zullen alle kandidaten op de lijst in het hele land scholen, hogescholen, universiteiten en creches ingaan: om te praten, te luisteren, les te geven en ja ook om schoon te maken.Waarom deze nadruk op onderwijs? Omdat het uit moet zijn met problemen uit den treure te benoemen zonder met echte oplossingen te komen. Politiek is keuzes maken, met name financiele keuzes. Als je dure straaljagers koopt heb je minder geld voor leraren. Als je het kwartje van Kok wilt teruggeven gaat het collegegeld omhoog. Een belangrijke reden waarom onderwijs de prioriteit moet worden van deze verkiezingen. Balkenende wordt premier, ja? Ik hoop van niet! Hij praat over normen en waarden. Maar waar blijven ze. Het afgelopen jaar heeft Nederland met smart zitten wachten op zijn uitwerking. Desgevraagd zegt de premier dat hij "inventariseert". Met andere woorden, hij heeft geen visie en het debat heeft niets opgeleverd. Ondertussen wordt er bezuinigd op onderwijs. Als de voorspellingen kloppen is er in 2010 slechts een leerkracht voorradig waar er twee benodigd zijn. Leraren stappen massaal uit het onderwijs vanwege de werkdruk en slecht management. Het startsalaris is momenteel al beter dan eerder maar de werkdruk is te hoog. Schoolgebouwen zijn vaak slecht onderhouden en ook die taak komt er voor de onderwijzers of soms de ouders nog eens bij. Het zal anders moeten. Ondanks de krappe financiële ruimte moeten de arbeidsvoorwaarden voor leraren verbeterd worden: een hoger salaris, betere werkomstandigheden, betere carrièremogelijkheden en meer eigen verantwoordelijkheden op kleinere scholen.Een onderwijzeres stelde zaterdag bij het Lagerhuis dat zij er niet in slaagt jongeren aan te spreken op hun wangedrag (met andere woorden normen en waarden) omdat ze geen tijd heeft, of nog erger omdat er helemaal geen leraar is. Redenen te meer om te investeren in onderwijs.Kortom meneer Balkenende, wie niet investeert in scholen, bezuinigt op normen en waarden en daar kan geen enkel debat nog verbetering in brengen.Noodzaak voor investeringen in de kenniseconomie, zeker in tijden van economische tegenslagHet is ongelooflijk stom van dit kabinet om op het hoger onderwijs te bezuinigen. D66 wil extra geld uittrekken voor het hoger onderwijs en zeer zeker wetenschappelijk onderzoek. De hoogte van de collegegelden moet worden bevroren. Er moet een herstructurering van de studiefinanciering komen, zodat onderwijs ook echt toegankelijk blijft. Voor iedereen. Niet elke universiteit of Hogeschool hoeft álle vakken aan te bieden. Door meer specialisatie, zeker van technische studies, kan veel geld gespaard worden en kunnen "centers of excellence" ontwikkeld worden die kunnen concurreren met de wereldtop in plaats van onze expertise te versnipperen in Nederland.Ook moeten er meer mogelijkheden komen voor studenten om zichzelf te ontwikkelen, in plaats van de benauwende studiebeursbeperkingen die naar mijn mening eerder "studieproducten" aflevert dan studenten die de tijd hebben gekregen om zich te ontwikkelen. Tijdens mijn eigen studie heb ik demonstraties tegen Deetman georganiseerd. Bij sollicitaties kijk ik naar nevenactiviteiten en niet alleen maar naar cijfers. Maar studenten moeten daar wel de nodige tijd voor krijgen.En terecht. Juist in tijden van economische tegenstand is kennis het wapen om de economie er weer bovenop te helpen. Investeren in het onderwijs is ook investeren in kennis over andere culturen, en kennis over onze cultuur. Dat het CDA en de VVD om het hardst riepen dat buitenlanders moeten integreren, irriteert me met terugwerkende kracht, enorm! Want genoeg geld uittrekken voor inburgeringcursussen deden ze niet. En toen D66 eiste dat er een minister voor integratie zou komen noemde het CDA bij monde van Balkenende (toen nog financieel woordvoerder) het 'een minister voor spek en bonen'. Nu blijkt hoe goed het is dat we daar toen al mee begonnen zijn. Ook dat is investeren in kennis. Ik wil dat we het niet alleen hebben over integreren, maar dat we daar ook een onderbouwd beleid voor hebben. Waar ik ook voor sta is dat onderwijs iets universeels moet zijn. Ik respecteer de vrijheid van onderwijs en ben ook van mening dat je moet kunnen kiezen voor de school die bij je past. Maar als een school mensen weigert op religieuze grondslag, of schooltijd misbruikt om een religieus wereldbeeld te bevorderen boven andere denkbeelden dan kan dat niet! Veel Nederlandse normen en waarden zijn vastgelegd in onze grondwet, zoals het verbod op discriminatie. Dus niet vrouwen discrimineren ten opzichte van mannen, niet homo's discrimineren ten opzichte van hetero's. Als een school denkbeelden uitdraagt die daar haaks op staan dan gaat wat D66 betreft de geldkraan dicht. En dan denk ik niet alleen aan islamitische scholen.Tot slot. Dames en heren. Als we mensen in de liberale traditie zelf hun leven willen laten inrichten moeten we ze wapenen met de inzichten en kennis om verstandige beslissingen te nemen. Als we de toekomst, uw toekomst, met opgeheven hoofd tegemoet willen zien zullen we moeten investeren. Geen loze kreten -mijnheer Balkenende- over normen en waarden, integratie of kale bezuinigingen uit visieloze angst voor een economische depressie. Maar duidelijke politieke en financiele keuzes maken: investeren in onderwijs, investeren in de toekomst.

 

Application: old-lousewiesNL [Reload, Run Tests]
Framework: Wheels 1.1.8
CFML Engine: Adobe ColdFusion 9,0,2,282541
Default Data Source: dev-lousewiesNL
Active Environment: Development [Design, Testing, Maintenance, Production]
URL Rewriting: On
URL Obfuscation: Off
Plugins: None
Route: newsPost
Controller: Articles
Action: displayArticle
Key(s): thorbeckelezing_d66_is_de_enige_liberale_partij
Additional Params: page = 1
tagname = cda
Caching Stats: hits: 0, culls: 0, misses: 4
Execution Time: 296ms (action ~280ms, view ~62ms, setup ~16ms)