/

Back to home page

Europe Democracy around the World D66 European Parliament

Euro-WOB kan beter

   Thu 16/11/2000

Het Europees Parlement heeft de kans laten liggen om de euro-WOB een echte stap vooruit voor openheid te laten zijn. Hoewel het voorstel van het Europees Parlement aanzienlijk beter is dan dat van de Europese Commissie moet er nog veel gebeuren voor een open en toegankelijk Europa.

"De vandaag aangenomen amendementen zijn een belangrijke verbetering op het Commissie-voorstel, maar er is een kans gemist om een echt sterke Euro-WOB te krijgen" stelt Lousewies van der Laan, fractievoorzitter van D66 in het Europees Parlement. "Alleen een echt open en toegankelijk Europa zal de steun van de burgers krijgen."

Het Europees Parlement stemde vandaag over een rapport van Michael Cashman (Labour) en Hanja Maij-Weggen (CDA), waarin belangrijke wijzigingen op de concept Europese verordening voor toegang tot documenten ("Euro-WOB") werden voorgesteld. Ondanks een oproep van verschillende NGOs om liberale en groene amendementen te steunen die het rapport nog beter hadden gemaakt, hebben de christen-democraten en socialisten in het EP dit van de hand gewezen. D66 zal bij de volgende behandeling in het parlement opnieuw een aantal amendementen indienen.

Wat D66 zorgen baart is dat in het rapport wordt voorgesteld om meteen ook de rechten van parlementariërs tot geheime informatie te regelen. Lousewies van der Laan: "Het parlement is er om de rechten van de burgers verdedigen, maar nu brengt het zich in een positie waarin zijn rechten en die van de burgers door de Raad tegen elkaar kunnen worden uitgespeeld."

Nederland vecht in de Raad samen met de Scandinavische landen voor meer openbaarheid. Tot nu toe is het niet mogelijk gebleken om in de Raad een meerderheid te krijgen. Dat maakt het extra jammer dat het EP niet heeft geprobeerd een maximum aan openbaarheid uit het voorstel te halen. Lousewies van der Laan: "Op dit onderwerp moet je niet al compromissen gaan sluiten voordat de onderhandelingen überhaupt begonnen zijn."

Details:

D66 is tevreden met de volgende punten die het Parlement in zijn standpunt heeft opgenomen (en die veelal door ELDR amendementen zijn bereikt):

Het basisprincipe van de EuroWOB wordt "openbaar, tenzij" in plaats van "geheim, tenzij"; Er komen openbare registers met alle documenten, ook de geheime; Documenten worden voor iedereen toegankelijk, ook voor niet-EU-burgers; De lijst uitzonderingsgronden voor openbaarmaking is aanzienlijk korter en duidelijker geworden. Met name de catch-all uitzonderingsgrond "het effectief functioneren van de instellingen" is gelukkig verdwenen; Wanneer een van de uitzonderingsgronden van toepassing is, is geheimhouding niet langer verplicht, zoals in het Commissievoorstel, maar optioneel; Landen met meer openbaarheid, zoals Nederland, kunnen hun eigen wetgeving blijven toepassen op EU-documenten die in hun bezit zijn; Als een document geheim verklaard is, dient regelmatig bekeken te worden of geheimhouding nog steeds gerechtvaardigd is; Instellingen moeten binnen twee weken besluiten over het openbaar maken van een document. In het Commissievoorstel was dat een maand; De EuroWOB houdt nu ook rekening met het bestaan van technologiën als internet en fax, die eerder in het voorstel niet voorkwamen;

 

D66 wenst echter nog steeds verbetering op de volgende punten:

Art. 3: Interne documenten zijn van openbaarmaking uitgesloten. D66 is het niet met deze definitie eens omdat die misbruikt kan worden. Art. 4: D66 wil duidelijker opgenomen hebben dat het belang van geheimhouding van een document moet worden afgewogen tegen het belang van openbare discussie en transparantie. Deze afwegingsverplichting bestaat ook in de Nederlandse WOB; Art. 4 ter (nieuw artikel): Hoewel de Commissie en de Raad daar niet om gevraagd hebben, stellen Maij-Weggen en Cashman nu voor dat alle instellingen onderscheid gaan maken tussen zeer geheim, geheim, confidentieel en beperkte inzage (top secret, secret, confidential, restricted). D66 vindt dit niet zinnig omdat het enige dat in de EuroWOB van belang is, is of burgers toegang krijgen tot een document of niet. Het voorstel van Maij en Cashman leidt slechts tot meer bureaucratie en is alleen van belang voor de interne behandeling van documenten;· Art. 7.3 en elders: willen via hun rapport niet alleen de toegang voor burgers tot documenten regelen, maar ook de toegang van parlementariërs tot geheime documenten. D66 heeft daar een fundamenteel probleem mee, omdat het Parlement in de co-decisieprocedure rechten van parlementariërs en van burgers tegen elkaar af moet wegen bij het sluiten van compromissen. Het parlement, dat de rechten van de burgers moet verdedigen, mag zichzelf nooit in een situatie brengen waarin zijn rechten en die van de burgers tegen elkaar kunnen worden uitgespeeld. Annex 1: In deze annex komen een reeks niet nader omschreven uitzonderingsgronden. D66 wijst dit af. Alle uitzonderingen moeten duidelijk gedefinieerd in de wetstekst staan.