/

Back to home page

Europe Dutch Politics Democracy around the World VVD D66 European Parliament

Ondemocratische reflex Korthals onnodig

   Sun 18/03/2001

VVD-minister Korthals wil de macht van het Nederlandse Parlement in Europese aangelegenheden beperken. Volgens fractievoorzitter Lousewies van der Laan kan zijn probleem echter verassend eenvoudig worden opgelost zónder de democratische controle schade te doen: Korthals moet gewoon eerder met de Kamer in discussie gaan.

De D66-eurofractie is verbaasd over de uitspraken van VVD-minister Korthals, die de macht van het Nederlandse Parlement in Europese aangelegenheden wil beperken. Volgens fractievoorzitter Lousewies van der Laan kan zijn probleem verassend eenvoudig worden opgelost zonder de democratische controle schade te doen: Korthals moet gewoon eerder met de Kamer in discussie gaan.

De minister van justitie neemt in de Raad van Ministers van de EU achter gesloten deuren besluiten over zaken als een gezamenlijk asiel- en immigratiebeleid en grensoverschrijdende justitie- en politiesamenwerking. Belangrijke zaken die diep ingrijpen op de samenleving en die politiek gevoelig liggen. Zaken waarover in een volwaardige democratie zou moeten worden beslist wordt door een rechtstreeks gekozen wetgever.

Die wetgever ontbreekt hier. Het Europees Parlement heeft op dit onderwerp slechts adviserende bevoegdheid. Lousewies van der Laan: “Het is een minimale vereiste dat de Tweede Kamer hier instemmingsrecht heeft. Dat de Kamer sinds kort van haar recht gebruik van maakt en Korthals een veto laat uitspreken als ze niet tijdig geïnformeerd is, valt haar te prijzen. De Minister vindt het echter maar lastig en wil de volksvertegenwoordiging alleen nog een adviserende rol toekennen. Daarmee zou een eind komen aan het enige beetje democratische controle dat er bestaat over het Europese justitiebeleid. Voor D66 zou dat onacceptabel zijn.”

D66 begrijpt, dat Korthals het niet prettig vindt om op het laatste moment door het Parlement te worden kortgehouden. De werkelijke oplossing daarvoor is volgens Van der Laan echter bijzonder triviaal. Al jaren maakt de regering van ieder Europees wetsvoorstel een samenvatting. Deze wordt onmiddellijk, tezamen met het regeringsstandpunt, naar de Kamer gestuurd en geldt tegelijk als instructie aan de Nederlandse ambtenaren die in Brussel onderhandelen. Aangezien de besluitvorming vervolgens gemiddeld een jaar duurt, hebben Kamer en Ministers volop tijd om over de inhoud te debatteren en kunnen eventuele bezwaren van de Nederlandse bevolking worden meegewogen bij die onderhandelingen. Van der Laan: “De Kamer kan eerder en vaker een debat aanvragen. De regering hoeft niet te wachten tot twee weken voor de eigenlijke Raadsvergadering met het aan de Kamer zenden van de voorstellen. Zij kan ook tussentijds de Kamer informeren over het verloop van de besprekingen in de Raadswerkgroepen. Kritiek van de Kamer hoeft dan niet meer als verassing te komen.”

Volgens de D66-europarlementariër is de Raad is het grootste probleem voor wie de EU democratischer en transparanter wil maken: “De antidemocratische reflexen van VVD-minister Korthals zijn symptomatisch en zorgwekkend. In plaats van de democratie verder te beknotten, zouden Minister en Kamer er goed aan doen constructief samen te werken. Ze slaan daarmee drie vliegen in één klap: de Minister hoeft niet meer met verassingveto’s naar Brussel, de invloed van Nederland in de EU zal worden vergroot en het belangrijkste: de democratische controle op de Europese besluitvorming wordt groter en niet kleiner.”