/

Back to home page

Dutch Politics D66 Personal

Hollands Dagboek: Lousewies van der Laan

   Sat 09/04/2005

Uit: NRC Handelsblad (Zaterdags Bijvoegsel)   Lousewies van der Laan (39) is Tweede-Kamerlid voor D66. Samen met haar man Dennis Hesseling heeft ze een zoon van 1, Helix. Waarom Vorige week oordeelden de leden van D66 tijdens een congres in Den Haag over het `paasakkoord' dat de leiders van D66 hadden bereikt met het kabinet. Doorregeren of breken wegens het sneuvelen van de bestuurlijke vernieuwing was de vraag. Dinsdag 29 maart Het is vandaag één week geleden dat de Eerste-Kamerfractie van de PvdA de rechtstreeks gekozen burgermeester torpedeerde. De discussie die straks op het congres gevoerd gaat worden, woedt al in alle hevigheid via de e-mail. Dat levert een gemengd beeld van onze kansen zaterdag. In alle discussies is mijn primaire emotie simpel. Als D66 hebben we zelf een risico genomen door hoog in te zetten op de gekozen burgemeester. We wisten dat we steun van de oppositie nodig hadden. We hebben gegokt en verloren. Dat Boris van de coalitiepartners nog een flink aantal concessies heeft losgekregen om het evenwicht in het akkoord te herstellen ervaar ik als een plus. Ik erger mij aan de gedachte dat dit kabinet een CDA-beleid voert en dat wij alleen maar wat losse puntjes inbrengen. Dat is echt onzin. Wij zijn een hervormingspartij in een hervormingskabinet. Via de media kunnen we de meeste leden bereiken, dus de strategie is om zo veel mogelijk interviews te geven. Aanvragen genoeg. We spreken af dat we niet meer doen aan PvdA-bashing. Dat de socialisten omwille van politieke spelletjes de achterkamerbenoeming van de burgemeester hebben behouden, weet Nederland nu wel. Wij moeten nu perspectief bieden voor de toekomst. Net als vele anderen, erger ik me aan het ongepaste taalgebruik van sommige leden. Ook moeten we voorkomen dat er een tweedeling in de partij ontstaat. Het lijkt opeens of de ene helft van D66 alléén maar geïnteresseerd is in democratische vernieuwing, terwijl de andere helft hier niets om geeft. Ik ken echter niemand die ik tot één van beide groepen kan rekenen. Toch is er wel degelijk een meningsverschil en dat gaat over de vraag of het kiesstelsel zó belangrijk is dat we daar een kabinet voor moeten opblazen. Als het regeerakkoord daar duidelijker over zou zijn, hadden we dat al gedaan. Maar zolang de coalitiepartners zich aan de afspraken houden, moeten wij erkennen dat D66 de eerste is om langs de randen van het akkoord te schuren. Woensdag De ochtendtelefoontjes en e-mails staan in het teken van het interview van Hans van Mierlo in Trouw. Daarin wordt de suggestie gewekt dat Grote Hans (zoals wij hem liefkozend noemen, ook ter onderscheiding van `kleine' Hans Wijers) op het punt staat zijn lidmaatschap op te zeggen. D66-oprichter Hans van Mierlo vindt dat de leden de afspraken het paasakkoord over de gekozen burgemeester moeten afwijzen. Ik ben het niet met hem eens. Het lukt eindelijk om een uur te sporten en alle adrenaline van mij af te rennen en te roeien. Als ik om 13 uur bezweet langs huis ga, blijkt dat er om 13.30 uur stemmingen zijn. De Kamer is een kwartier fietsen, dus ik heb 15 minuten voor douchen en aankleden. Op de fiets eet ik een boterham. Rond zes uur ga naar de afdelingsvergadering van D66 Amsterdam. Terwijl ik sushi bestel op Den Haag Centraal, bel ik mijn man Dennis. Die denkt nog steeds dat ik 's avonds met hem bij de D66-afdeling Den Haag zal zijn. Change of plans is al een paar dagen onze running joke naar analogie van de IBM-reclame. De sushi eet ik in de trein met onze ambtelijk secretaris Arjen de Wolff, terwijl we de avond voorbereiden. Hij kent de afdeling Amsterdam goed en legt uit dat een inhoudelijk verhaal meer indruk zal maken dan oneliners. Bij de ingang van het COC staat een cameraploeg van Den Haag Vandaag ons op te wachten. Amsterdam is een afdeling met veel jonge leden en dat betekent relatief veel steun voor het paasakkoord. Vooral oudere leden ervaren samenwerking met rechts als iets onoorbaars. Jongeren zijn hierin pragmatischer. Ook voor mijn gevoel is die scherpe links-rechts tegenstelling inmiddels wel achterhaald. In Amsterdam vertel ik dat ik geen tegenstelling zie tussen onze wens tot meer democratie en de nadruk van D66 op onderwijs. Uiteindelijk gaat het om het streven naar een samenleving van vrije en verantwoordelijke burgers. Die moeten zoveel mogelijk controle hebben over hun eigen leven. Zowel een moderne democratie als goed onderwijs zijn daarbij onontbeerlijk. Het debat is kritisch, maar loopt goed. Meer dan de helft van de aanwezigen is aan het einde voor voortzetting van het kabinet. Via sms laat Dennis weten dat Den Haag ook goed gaat. Rotterdam blijft zeer kritisch. Op de terugreis val ik in slaap. Voor ik thuis ga slapen, bekijk ik de herhaling van Netwerk. Boris doet het erg goed. Hij straalt het zelfvertrouwen uit waar het D66 nog wel eens aan ontbreekt. Daar zit ook de winst van deze week. Als het congres ja zegt, zal Boris zijn positie als leider definitief hebben gevestigd. Donderdag De dag begint met something completely different: een interview met AM-magazine over de 7 doodzonden. Leuk om na te denken over vraatzucht, luiheid en lust, als je al een week slecht eet, weinig slaapt en te laat thuis komt om te vrijen. Met een ongelofelijke professionaliteit worden de resultaten van de afdelingsbijeenkomsten gebundeld en de komende mediamomenten gepland. Ik lunch met een van mijn Opschudding-buddies. Opschudding is in 1998 opgericht om van D66 een echte sociaal-liberale partij te maken. Sinds die tijd noemt D66 zichzelf officieel `sociaal-liberaal' en neemt geen genoegen meer met omschrijvingen als `pragmatisch.' Overal in het land zie ik dat de Opschudders de leiding nemen bij het mobiliseren van de ja-stem. Uitgebreid gesprek met Boele Staal, commissaris van de koningin in Utrecht, die hard zijn best doet de aanvoerder van de brekers te worden. Ik begrijp niet goed waar hij op uit is. Hij zegt dat VVD en CDA gestraft moeten worden voor het feit dat ze het tot een crisis hebben laten komen. Maar de crisis is eerst en vooral veroorzaakt door de oppositie, die we met nieuwe verkiezingen zouden belonen. Bovendien voerde Boele Staal tot voor kort als eenzame D66'er campagne tégen de gekozen burgemeester. En nu moeten we het kabinet laten vallen omdat we dat niet voor elkaar hebben gekregen? Ik kan er geen chocola van maken. Om 7 uur ga ik met de secretaris van de fractie naar ons partijbestuur. Daar nemen we de moties door: 5 moties vragen ons uit het kabinet te stappen, 6 willen heronderhandelen maar dat komt volgens ons op hetzelfde neer. Dertien moties willen dat we doorgaan, maar maken van de gelegenheid gebruik om aandacht te vragen voor milieu en kinderopvang. Het hoofdbestuur kondigt aan zelf ook een motie in te dienen. Deze zal waarschijnlijk kritisch zijn, maar uiteindelijk kiezen voor doorregeren. Vrijdag Het D66-congres lijkt heel Nederland in zijn greep te houden. Desondanks moet onze Kamerfractie met zes Kamerleden en ongeveer evenveel medewerkers en een hele schare onmisbare stagiairs, ook de reguliere ballen in de lucht houden. Deze ochtend is er een vergadering van de Stichting Beter Europa. Die hebben we opgericht om campagne te voeren vóór de Europese grondwet. Over een dikke maand is het referendum en terwijl de anticampagne van Wilders en de SP goed zijn georganiseerd en over geld beschikken, moeten wij onze eerste donatie nog binnenkrijgen. Gelukkig sluiten steeds meer mensen van andere partijen zich bij ons aan. Michiel van Hulten van de PvdA is directeur van onze stichting. Op onze JA-lunch komen voorstanders uit maatschappelijke organisaties en van bedrijven, maar ook mensen van Groenlinks, PvdA, D66, VVD en CDA. 's Avonds zit ik in NOVA Politiek vanuit Café Dudok in Den Haag. Ik mag de voorstanders van doorregeren vertegenwoordigen, Boele Staal vertolkt de nee-stem. Maar Staal lijkt wat op zijn woorden terug te komen. Dat komt het debat niet ten goede. Met CDA-coryfee Hans Hillen discussieer ik over de paus die op sterven ligt. Een paar jaar geleden zat ik ook met hem in Nova, naar aanleiding van mijn voorstel de diplomatieke betrekkingen met het Vaticaan te verbreken. Ook nu mag ik uitleggen dat ik vind dat diplomatieke betrekkingen voor landen bedoeld zijn en niet voor godsdiensten. Hillen is dat uiteraard nog steeds met mij oneens, maar hij heeft veel kennis van het Vaticaan en geeft bovendien een scherpe analyse van de situatie in D66. Zaterdag 's Ochtends haal ik twee taarten en doe ik wat laatste boodschappen voor de eerste verjaardag van ons zoontje Helix. Dat vieren we morgen. Ik fiets in tien minuten naar het congres. Het wordt integraal uitgezonden op Nederland 2 een unicum in de Nederlandse geschiedenis. Ik hoop dat veel mensen zich aangesproken voelen door de open en eerlijke manier waarop alle leden bij D66 met elkaar discussiëren. Maar ja, niet iedereen die spreekt is een volleerd politicus. Ik ben benieuwd of kijkers het goed kunnen plaatsen, maar het gevoel is goed. Met de congresvoorzitters en het hoofdbestuur wordt de orde van de dag doorgesproken. Wat de fractie betreft moet dit echt het congres van de leden worden. Rond 12 uur staan er al rijen. Er komen ruim 2.600 leden en meer dan 150 journalisten. Knap hoe het Landelijk bureau van D66 dat in één week in elkaar gezet heeft. Het loopt op rolletjes. Na een live interview voor Radio 1 zit ik uren te luisteren op de eerste rij, waar ik mijn zenuwen niet kan verbergen. Mijn moeder sms't regelmatig vanuit Zuid-Frankrijk, dat ze het zo spannend vindt. Het gaat uiteindelijk goed, maar 's avonds heb ik toch een gevoel van een anticlimax. Kennelijk zien veel D66'ers zelf niet dat er juist door ons veel gebeurt voor het milieu. Telt de vergroening van het belastingstelsel niet, of de beëindiging van de kokkelvisserij in de Waddenzeee? Zijn we vergeten dat wij zorgden voor een beperkt pardon voor asielzoekers waardoor ruim 6.000 mensen in Nederland mogen blijven? We moeten nog een gigantische communicatieslag maken. Zondag Terwijl ik me aankleed voor de eerste verjaardag van Helix, worstel ik nog met de schizofrenie binnen onze partij. Enerzijds leven er onrealistische verwachtingen over wat je met 6 zetels kunt doen. Een generaal pardon voor 26.000 mensen, terwijl een Kamermeerderheid daar mordicus tegen is. Maar aan de andere kant is er dat gebrek aan zelfvertrouwen. Mensen konden zich niet voorstellen dat het paasakkoord een goede deal was. Ik neem me voor al die gedachten de rest van de dag los te laten. Het lukt wonderwel. We hebben onze eetkamertafel in de tuin gezet en vieren de verjaardag van Helix met zijn peetouders. Hij wordt heerlijk verwend en wij genieten van de Spaanse middag met heerlijk weer, lekkere happen en goede wijn. Maandag Een heerlijke ochtend alleen met Helix. Als hij 's middags naar de crèche is, begin ik aan achterstallige post en e-mails. Ik ben moe. Anderhalve week op gemiddeld 5 uur slaap, daar ben ik nu echt te oud voor. Helaas is wegens het overlijden van de paus mijn debat over de Europese Grondwet op Twee Vandaag een week verplaatst. Ik keek er naar uit, Europa geeft mij energie. Bovendien zou het debat met SP'er Harry van Bommel zijn en die is mij nog een fles champagne schuldig. Hij had gewed dat er nieuwe verkiezingen zouden komen na de actie van Van Thijn. Dinsdag 5 april Een gewone dinsdag: fractiebestuur, fractievergadering met broodjes, vragenuur aan de regering, regeling van werkzaamheden en stemmingen. Met de medewerkers evalueren we het congres. Veel leuke reacties uit het land over rechtstreekse democratie in actie. Tijdens het plenaire debat schrikken we ons kapot: een man springt van de tribune, breekt zijn enkel en wordt snel door de beveiliging overmeesterd. Het blijkt een father 4 Justice te zijn die zijn kinderen wil zien. Ik hoop niet dat het betekent dat we nu toch achter glas gaan vergaderen. Ik begin aan mijn 200 ongelezen e-mails, waarbij veel feedback zit over de afgelopen week. `Ik ben weer trots D66'er te zijn!' `Het was net een Hitchcock film, we zaten ademloos aan de TV.' 's Avonds ga ik even wat drinken met Dennis die terug is uit Brussel, kunnen we eindelijk bijpraten. Dan gezamenlijk naar een diner bij de Britse ambassadeur Colin Budd. Hij brengt om de drie maanden politiek, wetenschap en journaille bij elkaar. Een goede gelegenheid om even na te praten met Afshin Ellian, Hans van Mierlo, Frans Weisglas en collega-Kamerleden. Het is achter de rug. Het leven wordt weer een beetje normaal.