/

Back to home page

Dutch Politics D66 Economy

Maatschappelijk debat over nanotechnologie

   Tue 12/10/2004

D66-kamerlid Lousewies van der Laan is de nieuwe voorzitter van de parlementaire themacommissie technologiebeleid. Zij volgt Francine Giskes (D66) op, die de commissie vanaf het eerste begin leidde. Op woensdag 13 oktober zal de commissie een breed maatschappelijk debat organiseren over nanotechnologie. Van der Laan: ‘We moeten als politiek niet proberen om voor de troepen uit te lopen wat betreft de technologische ontwikkelingen. Dan zouden we onszelf overschatten. Maar we moeten er wel voor zorgen dat we bij de tijd blijven’.

Aanstaande woensdag zullen mensen uit de wetenschap, de politiek en maatschappelijke organisaties op uitnodiging van de commissie discussiëren over de kansen en risico’s van nanotechnologie. Nanotechnologie is techniek op heel kleine schaal, met de afmeting van een duizendste van een duizendste van een duizendste. Vaak moeilijk voorstelbaar, zoals superkleine chips die in het lichaam kankercellen kunnen bestrijden, met hen mee veranderen en na gedane arbeid het lichaam weer verlaten. ‘We moeten weten wat er gaande is, waarover het gaat. Nanotechnologie is veel besproken, maar er is weinig over bekend. Vroeg of laat krijgt de kamer ermee te maken als we wetgeving maken en dan moeten we dus wel weten hoe het zit. Met genetisch gemodificeerd voedsel is het mis gegaan. Er zijn twee kampen ontstaan: of je denkt dat het een wondermiddel is, bijvoorbeeld de gouden rijst die een eind moet maken aan de honger in de wereld, of je denkt dat het Frankenstein’s food is, slecht voor het milieu en kleine boeren. Het is moeilijk om mensen uit die loopgraven te krijgen. Of je dat soort technologie nu ziet als kans of risico maakt me niet uit, de politieke conclusies mag iedereen zelf trekken. Maar de discussie moet wel gevoerd worden met feiten en de juiste informatie. En niet op basis van hypes of mythes’.

Halleluja

‘Aanstaande woensdag willen we dat debat aanzwengelen. Er is geen panel met deskundigen, we discussiëren met de hele zaal. Ik hoop dat er ook mensen komen van de Consumentenbond en Greenpeace. Ik wil niet alleen hallelujaverhalen. Sommigen organisaties die we benaderen zeggen: we hebben niemand die zich daar mee bezig houdt. Des te meer reden om te komen en te luisteren naar wat er gaande is, lijkt mij. Het is ook een bewustwordingsproces. Voor samenleving en politiek. Als mensen vragen hebben of punten die woensdag besproken moeten worden, kunnen ze die per email bij ons aankaarten’.

De themacommissie Technologiebeleid is gericht op de lange termijn. Geen politiek van alle dag, maar vooruit kijken naar de komende tien, twintig jaar. ‘De commissie moet niet de Haagse agenda volgen. Wij moeten onze eigen agenda bepalen. Het afgelopen jaar zijn we bezig geweest de structuur van de wetenschappelijke industrie in kaart te brengen, dat loopt nog even door. De volgende fase - mijn inziens interessanter - is de maatschappelijke relevantie. En de morele en ethische vragen die het zal oproepen, bijvoorbeeld als het gaat om genetische zelftesten. Stel je kunt zelf testen of je genetisch aanleg hebt voor borstkanker. Kan je dan preventief geopereerd worden of rijzen de kosten dan de pan uit?’

Glazen koepel

De technologiecommissie wil op andere manieren werken dan de vaste Kamercommissies. Van der Laan wil andere instrumenten hanteren. Niet alleen hoorzittingen, rondetafelgesprekken en werkbezoeken. Voor het zomerreces kwamen drie telecombedrijven in de Tweede Kamer de nieuwe mogelijkheden en kansen laten zien van UMTS, dataverkeer met breedbandcapaciteit via de mobiele telefoon. Daarmee kunnen filmbeelden razendsnel worden versturen. ‘Ik vind het geweldig dat het kon. De Tweede Kamer wil middenin de samenleving staan. Die glazen koepel moet vaker open gaan’.

 

‘Ik heb altijd een fascinatie gehad voor technologie, ik ben woordvoerder justitie en ook op dat terrein heeft de wetenschap invloed. Kijk maar naar het DNA-onderzoek. Oude zaken die heropend kunnen worden vanwege DNA-sporen. Of zoals in Bosnië waar lichamen in massagraven alsnog geïdentificeerd kunnen worden. En nu ook weer met het ruimtetoerisme. De eerste auto en de eerste vliegreizen waren ook onbetaalbaar. Alles begint onbereikbaar en ver. De technische ontwikkelingen zijn er, die gaan wij niet sturen. Dat is een gegeven. We hoeven als politiek niet altijd voorop te lopen, maar we moeten wel bij de tijd blijven’.

 

Dit artikel is eerder verschenen in de Kamerbode