/

Back to home page

Dutch Politics Education D66

Student is geen melkkoe!

   Wed 05/11/2003

Door Lousewies van der Laan, 5 november 2003

Een volledig leenstelsel voor studenten is niet goed. Lenen voor boeken is prima, maar niet voor je boterham, betogen Lousewies van der Laan en Ursie Lambrechts.

Nu het huidige kabinet de kenniseconomie centraal stelt zou de student niet langer als melkkoe gezien moeten worden. Toch kwam de Commissie Vermeend vorige week met nieuwe aanbevelingen om het studiefinancieringsstelsel te herzien. Formeel is dat niet om te bezuinigen, maar dit is duidelijk de achterliggende reden voor de instelling van de Commissie. Wat D66 betreft is 'Vermeend' overbodig: de huidige studiefinanciering is zo slecht nog niet. Toch kent het systeem maar weinig vrienden.

Van rechts komt traditioneel het geluid dat ouders moeten zorgen voor de studie van hun kinderen. Maar een meerderjarige student heeft eigen verantwoordelijkheden en bijbehorende eigen rechten.

Links, aan de andere kant, ziet de studiefinanciering overwegend als bezuinigingspost. Het geld komt grotendeels terecht bij studenten die niet voortkomen uit gezinnen met een lager inkomen, en waarom zou de overheid mensen ondersteunen die niet arm zijn? Maar er zijn al zoveel inkomensafhankelijke regelingen in Nederland; door de studiefinanciering nog meer inkomensafhankelijk te maken wordt de armoedeval vergroot. Dat is het laatste wat Nederland nodig heeft.

Aan alle kanten komen de slopers af op de studiefinanciering. Het CPB stelt voor een extra belasting te heffen voor iedereen die heeft doorgeleerd. In de formatiepoging tussen CDA en PvdA stond de studiefinanciering bovenaan de hitlist, nu lijkt ook VVD-staatssecretaris Nijs weer te willen snoeien. Bij al die plannen wordt vergeten dat wie gaat studeren niet alleen zijn eigen belang dient; kennisverwerving is noodzakelijk voor de samenleving als geheel.

Toch is het systeem op twee punten achterhaald. Terwijl het onderwijs in snel tempo internationaliseert, is het nog maar in uitzonderingsgevallen mogelijk om de studiefinanciering mee te nemen over de grens. Daarnaast zouden er meer prikkels moeten worden ingebouwd om studenten aan te moedigen om te excelleren.

D66 is niet principieel tegen lenen door studenten. Maar er is een groot verschil tussen lenen voor consumptieve uitgaven of lenen om te investeren. D66 wijst het volledige leenstelsel, zoals de PvdA dat voor zich lijkt te zien en waar Nijs blijkbaar ook iets voor voelt, dan ook resoluut af. Wij vinden het onredelijk om van studenten te vragen hun boterham van vandaag te lenen en over vijftien jaar met rente terug te betalen. Dat ligt anders voor de studiekosten. Die vormen een investering in de toekomst, die bovendien wordt terugverdiend doordat hbo'ers en academici doorgaans een beter salaris genieten.

Op dit moment gaat de studiefinanciering uit van drie belanghebbenden: de student zelf, de ouders en de overheid. In de bekostiging is een goede balans gevonden waarin de drie groepen allen hun bijdrage leveren. Het zou goed zijn als 'Vermeend' niet wordt aangegrepen om die balans overhoop te halen, maar om de splitsing tussen studiekosten en kosten van levensonderhoud vast te leggen in de wet. Voor studiekosten als collegegeld en boeken kan de student lenen; de boterham van vandaag moet echter worden bekostigd door de overheid, samen met de ouders. Omdat niet alle ouders voldoende draagkracht hebben om blijvend in het levensonderhoud van hun volwassen kinderen te voorzien, blijft het systeem van aanvullende beurzen gehandhaafd. En als studenten iets extra willen, dan kunnen zij daarvoor bijverdienen. Dat is volgens D66 een redelijke balans.

Uit onderzoek blijkt dat juist studenten uit gezinnen met een lager inkomen zich sneller laten afschrikken door hoge leningen. Rationeel worden die bezwaren ondervangen doordat het leenstelsel - op dit moment - sociaal in elkaar zit. Terugbetaling geschiedt naar rato van het inkomen en wie na vijftien jaar nog niet voldoende heeft verdiend om de hele schuld af te lossen, wordt deze kwijtgescholden. D66 wil dat het sociale karakter van deze leningen behouden blijft. Bovendien moet het veel beter worden gecommuniceerd, om potentiele studenten niet af te schrikken te investeren in zichzelf en daarmee in de toekomst van Nederland.

Wat partijen als GroenLinks en PvdA zich bovendien moeten realiseren, is dat een leenstelsel voor studenten slecht uitwerkt aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Want veel studenten zullen proberen hun leningen te beperken door bij te verdienen. Mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt, zien hun plaats aangetast door de werkstudenten. Voor de studenten zijn er ook andere belangrijke manieren om zich breder te orienteren op de samenleving, waar ze met al hun bijbanen te weinig tijd voor hebben. We zouden studenten dan ook niet moeten aanmoedigen steeds meer te gaan bijverdienen. Vakkenvullers moeten vakken vullen, en studenten moeten studeren. Een kennissamenleving krijg je nu eenmaal niet op een koopje.

 

 

Application: old-lousewiesNL [Reload, Run Tests]
Framework: Wheels 1.1.8
CFML Engine: Adobe ColdFusion 9,0,2,282541
Default Data Source: dev-lousewiesNL
Active Environment: Development [Design, Testing, Maintenance, Production]
URL Rewriting: On
URL Obfuscation: Off
Plugins: None
Route: newsPost
Controller: Articles
Action: displayArticle
Key(s): student_is_geen_melkkoe
Additional Params: page = 1
tagname = education
Caching Stats: misses: 0, culls: 0, hits: 5
Execution Time: 202ms (action ~187ms, view ~62ms)