/

Back to home page

Europe D66 European Parliament Personal

Dagboek van een lid van het Europees Parlement

   Mon 01/11/1999

Debat, het Leids Politicologisch Magazine heeft Lousewies van der Laan gevraagd om voor een dag een dagboek bij te houden om een indruk te krijgen hoe een werkdag van een Europarlementariƫr er ongeveer uitziet.

Dagboek Lousewies van der Laan

8.30 uur Ik moet iets eerder in het Europees Parlement zijn dan gebruikelijk omdat er een vergadering is van het bestuur van GLOBE. GLOBE is een bijzondere milieuorganisatie om twee redenen. In de eerste plaats omdat je er alleen lid van kunt worden wanneer je lid van een parlement bent. In de tweede plaats omdat er leden vanuit de hele wereld bij zijn aangesloten. Je vindt bij GLOBE parlementariërs uit Amerika, Azië, Afrika, uit Oost- en West Europa. Met elkaar vertegenwoordigen de leden van GLOBE veel invloed en via GLOBE proberen we onze inspanningen om het milieu te verbeteren te coördineren. GLOBE is daarmee niet een hele bekende organisatie, maar wel één die veel voor elkaar kan krijgen. De bijeenkomsten van GLOBE zijn altijd heel inspirerend. Dit is dat ook een prettige vergadering om mijn werkdag mee te beginnen.

Het belangrijkste punt deze ochtend gaat over ontbossing in Zuid-Amerika. Ontbossing is één van de meest urgente mondiale milieuproblemen. We besluiten dat het zinvol is om een motie in het Europees Parlement in te dienen. Eén van mijn Duitse collega’s neemt deze taak op zich waardoor er voor mij deze keer geen verdere acties aan de vergadering vastzitten.

Er is overigens een hele praktische reden waarom de vergadering van GLOBE zo vroeg is gepland: de meeste reguliere vergaderingen in het parlement beginnen pas om negen uur en daarom kan iedereen om half negen bij de GLOBE-vergadering aanwezig zijn. Na negen uur is het vrijwel onmogelijk om iedereen bij elkaar te krijgen.

9.00 – 13.00 uur Om negen uur begint de vergadering van de begrotingscontrole-commissie. Deze commissie kijkt of de Europese Commissie haar geld wel op de juist manier besteedt. Ik wil per se op tijd zijn, omdat er vandaag wordt er gesproken over een zaak waar ik volop mee bezig ben. Bovendien moet ik, omdat ik vice-voorzitter van deze commissie ben, vooraan zitten tijdens de vergadering en dan staat het niet zo netjes om laat binnen te komen. Gelukkig was de vergaderzaal niet zo ver weg van de GLOBE-vergadering. Het Europees Parlement is een enorm complex en als je pech hebt, ben je zo een kwartier onderweg van de ene vergaderzaal naar de andere.

De zaak waar het over gaat, komt van een klokkenluider van de Europese Investeringsbank die ons er attent op heeft gemaakt dat een enorm bedrag van 400 miljoen euro niet op de juiste plaats terecht is gekomen. Het is een lastige zaak, omdat het Europees Parlement weinig te vertellen heeft over wat er in de Europese Investeringsbank gebeurt. Er wordt voorgesteld de zaak voor te leggen aan de anti-fraudeinstantie van de Europese Commissie, maar helaas mag deze instantie zich ook niet met de Investeringsbank bemoeien. Daarom stel ik voor om als Parlement maar zelf op onderzoek uit te gaan. Een delegatie van onze commissie moet met de Europese Investeringsbank gaan praten en als dat niets oplevert moeten we gewoon rechtstreeks bij justitie een aanklacht indienen. Dit voorstel krijgt een meerderheid.

13.00 – 14.00 Ik ga op zoek naar een groep studenten van de Universiteit Utrecht met wie ik tijdens de lunch heb afgesproken. De studenten environmental technology zijn naar Brussel gekomen op te praten over milieubeleid. Ze zijn wat dat betreft op de juiste plaats, want het milieu is één van de terreinen waarop het Europees Parlement heel veel te zeggen heeft. Een aanzienlijk deel van het Nederlandse milieubeleid is rechtstreeks uit Brussel afkomstig en daar heeft de Tweede Kamer geen invloed meer op. Het is een nuttige gesprek, al heb ik het idee dat zelfs voor deze studenten Europa soms een nog wat ondoorgrondelijk terrein is. Om 14.00 uur haal ik snel even een broodje in het restaurant waarna ik nog een ruim half uur heb om naar kantoor te gaan om wat e-mails te beantwoorden.

15.00 – 18.30 Om drie uur is er fractievergadering. D66 is een sociaal-liberale partij en maakt als zodanig deel uit van de liberale fractie in het Europees Parlement. Deze fractie bestaat uit 51 leden en is daarmee de derde fractie in grootte. Ik zorg dat ik een grote stapel leeswerk bij me heb, want lang niet alles in zo’n fractievergadering is even interessant. Vandaag staan er echter veel discussies op het programma die ik goed wil volgen en mijn leeswerk blijft dan ook goeddeels onaangeroerd. Ik moet zelf wat zeggen over de Europese begroting die binnenkort in stemming komt in de plenaire vergadering van het parlement. Ik vind dat onze fractie er op moet inzetten dat de hulp aan Kosovo niet ten koste gaat van de armste landen. Dat is in de voorstellen zoals die voorliggen wel het geval, omdat het geld van Kosovo rechtstreeks van het budget voor ontwikkelingssamenwerking afgaat. We kijken ook vooruit naar de Intergouvernementele Conferentie (IGC) die binnenkort plaats zal vinden. Hier wordt de structuur van Europa bepaald. D66 wil dat veranderingen die Europa democratischer maken als hoogste prioriteit worden gesteld. Gelukkig zijn veel van de liberale partijen in Europa meer sociaal- dan conservatief-liberaal en dus krijgen we daarvoor veel steun in de fractie. De vraag blijft nu vooral hoe hervormingsgezind de grote fracties van christen-democraten en socialisten zich op zullen stellen. Zij lopen doorgaans niet zo warm voor veranderingen, maar wij hopen dat dit na alles wat er is misgegaan in Europa de afgelopen jaren wat is veranderd. Het meeste hangt echter af van de regeringsleiders van de lidstaten – Kok en Van Aartsen moeten dus hun best doen om Europa te veranderen. Binnen de fractie hebben we in ieder geval de weg vrij gemaakt.

Niet elk onderwerp in de fractievergadering is even belangrijk. Tijdens een discussie over het visserijakkoord met Marokko glip ik snel de zaal uit om een aantal telefoontjes te plegen.

18.30 Samen met mijn D66-collega Bob van den Bos haast ik me naar de borrel met de Nederlandse journalisten. Het hele parlement is rond deze tijd van de dag vergeven van de borrels, het lijkt soms alsof ik iedere dag naar een borrel toe kan. Veelal zijn die van lobbyisten en daar heb ik nooit zoveel zin in, maar soms zijn ze best nuttig: het is een goede gelegenheid om veel mensen te spreken, om te horen wat er allemaal speelt of om zelf dingen bij mensen in te steken. De persborrel is deze keer in het nieuwe kantoor van de NOS en Journaal-correspondent Paul Snijder is gastheer. Ik spreek deze avond met wat journalisten over de gang van zaken in de Europese Commissie. Ik vertel dat ik van Prodi en Bolkestein geen antwoord heb gekregen op mijn brief waarin ik ze vraag de daden van de Nederlandse klokkenluider Van Buitenen in een “politiek in plaats van een bureaucratisch perspectief te zien”. Van Buitenen is de ambtenaar die de stukken over vriendjespolitiek naar buiten bracht die uiteindelijk hebben geleidt tot de val van de vorige Europese Commissie. “In een politiek perspectief zien” is een politieke formulering voor een verzoek om eerherstel van Van Buitenen. Op mijn brief kreeg ik geen antwoord, maar inmiddels heeft Van Buitenen wel een stevige reprimande gekregen. Het is voor mij duidelijk dat de Europese Commissie in deze zaak alle gevoel voor perspectief is verloren en dat is echt ontzettend jammer.

20.00 Om acht uur moet ik een toespraak geven voor de Duitse zusterpartij van D66, de FDP. Gelukkig is het hotel waar de bijeenkomst plaats vindt maar tien straten verderop en we kunnen er rustig naar toe lopen. De FDP is zieltogend en de laatste keer heeft de partij niet eens de kiesdrempel van 5% gehaald die in Duitsland nodig is om in het parlement terecht te komen. Van mij en mijn Britse collega van de Liberal Democrats, Nick Clegg, willen ze wat advies. Nick is een van de jonge talenten van de Liberal Democrats en heeft zich bezig gehouden met vernieuwing in die partij. Ikzelf hoor bij Opschudding, een groepje jongeren dat probeert om in D66 een aantal dingen te verbeteren. Wij wijzen onze Duitse vrienden op het belang van voortdurende vernieuwing in politieke partijen en daarvoor moet het mogelijk zijn om veel discussie te voeren. Ook spreken wij allebei een sterke hoop uit dat de FDP niet teveel naar rechts opschuift zoals ze de afgelopen jaren heeft gedaan, maar dat de partij een meer sociaal-liberale koers gaat varen. Iets na negenen vraagt de voorzitter van de bijeenkomst me of ik eigenlijk al iets heb gegeten. Ik weet niet of dat kwam doordat hij mijn maag hoorde knorren maar ik sluit het niet uit. Ik krijg een smakelijke vegoburger.

23.00 Om half elf gaan we naar huis toe. We moeten een beetje opschieten, want om elf uur belt BBC Radio voor een interview. Het gaat over de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Ik zeg dat ik hoop dat Turkije snel officieel kandidaat wordt om toe te treden tot de Europese Unie. Dat vooruitzicht kan er in mijn optiek voor zorgen dat Turkije zich op het westen blijft oriënteren en bereid zal zijn om bijvoorbeeld een echte oplossing te vinden voor de problemen van haar Koerdische minderheid. Maar van mij mag Turkije pas daadwerkelijk toetreden tot Europa op het moment dat zij echt aan alle criteria voldoet. Dat gaat niet alleen om economische zaken maar ook bijvoorbeeld om de bescherming van mensenrechten. Zolang Turkije niet aan alle criteria voldoet kan zij geen onderdeel worden van Europa, maar daarom moeten wij Turkije waar dat kan helpen om progressie te maken op de relevante terreinen. Na het interview spreek ik nog even “off the air” met de interviewer en dan zit mijn werkdag er weer op. Ik krabbel mijn laatste aantekeningen in mijn blocnote. Deze heb ik nodig om de volgende dag een dagboek voor Debat te schrijven, het blad van de studievereniging politicologie van mijn oude Universiteit in Leiden. Dat moet even tussen de vergaderingen en afspraken door, uiteraard, maar dat mag geen probleem zijn.