/

Back to home page

Human Rights Democracy around the World

Georgië is niet zo lief

   Mon 12/09/2005

Europa dreigt fouten Arabische wereld te herhalen in haar eigen achtertuin, betoogd Lousewies van der Laan met het oog op de verkiezingen in Georgië op 1 oktober.


Volgende maand zijn er verkiezingen in Georgië, een land waar drie jaar geleden nog een oorlog met Rusland woedde. President Saakashvilli, die na de Rozenrevolutie aan de macht kwam, is met succes een pro-Westerse koers ingeslagen. Hij maakte furore toen hij alle Georgische politieagenten ontsloeg om corruptie tegen te gaan. De Wereldbank is tevreden over de economische groei en het aantrekken van buitenlandse investeringen. Straatborden werden tweetalig: Georgisch en Engels. En dat in een land waar een groot deel van de bevolking nog steeds Russisch spreekt. Georgië leek een lichtpuntje in een onstabiele regio en stond in schril contrast met beide Kaukasische buurlanden: het autocratische Azerbeidzjan en het geïsoleerde, arme Armenië. De regio is cruciaal voor doorvoer van energie, dus stabiele partners zijn voor Europa van levensbelang.

Ondertussen is het beeld over Georgië aan het kantelen. In de opmaat naar de verkiezingen komen steeds meer rapporten over schendingen van fundamentele mensenrechten naar buiten. Het lijkt erop dat de regering alles op alles wil zetten om aan de macht te blijven. Tot een paar maanden geleden leek de oppositie geen schijn van kans te maken. Dat veranderde toen miljardair Ivanishvilli op het toneel verscheen. Ivanishvilli, een ietwat verlegen zakenman die zijn fortuin in Rusland heeft gemaakt, was tot voor kort vooral bekend vanwege zijn liefdadigheidswerk, zoals het restaureren van orthodoxe kerken. Ondertussen heeft hij de oppositie verenigd in de “Georgian Dream” coalitie en krijgt de regering voor het eerst serieus weerstand. Dat laat Saakashvilli niet op zich zitten. Ivanishvilli wordt actief tegengewerkt door overheidsinstanties: zijn Georgische paspoort is afgepakt en de nieuwe State Audit Service, die toeziet op campagnefinanciering, legde hem miljoenenboetes op. Ondertussen meldt Amnesty International dat de Georgische overheid in de opmaat naar de verkiezingen de oppositie actief heeft tegengewerkt. Human Rights Watch maakt melding van buitensporig geweld om demonstraties tegen het regime uiteen te drijven. Tientallen Georgiërs worden vervolgd zonder eerlijk proces en journalisten worden vervolgd zonder dat bewijs wordt vrijgegeven. Transparency International maakt in haar meest recente rapport over Georgië gehakt van het anti-corruptie-imago van de regering: “De wetgevende en rechtsprekende macht zijn niet onafhankelijk en niet sterk genoeg om corruptie tegen te gaan.”

Toch komen er vanuit het Westen nog weinig serieuze vragen en kritiek op de regering Saakashvili. In de perceptie is het een electorale keus tussen de pro-Westerse koers van de regering en een onbekende nieuweling met wortels in Rusland en sterke banden met de aartsconservatieve orthodoxe kerk. Met Poetin in een steeds autocratischer Rusland en een Europese voorkeur voor secularisme lijkt de keus snel gemaakt. Maar de vraag is of westerse politici wel partij moeten kiezen of dit aan de de Georgiërs zelf moeten overlaten. De vraag is of we de juiste les uit de Arabische Lente hebben getrokken.

Decennia lang heeft het westen onder aanvoering van de VS Arabische dictators de hand boven het hoofd gehouden. Mubarak in Egypte, gevierd lid van Socialistische Internationale, waar de PvdA ook lid van is, was een gewaardeerde bondgenoot van het Westen. Vrede met Israël, en de stabiliteit die dat meet zich mee bracht, woog zwaarder dan de fundamentele mensenrechten voor de Egyptenaren. De autocratische leider Ben Ali van Tunesië, eveneens SI lid, is decennialang als lichtend seculier leider van Noord-Afrika gesteund, terwijl mensenrechtenactivisten de gevangenis in verdwenen. Geen wonder dat het beeld van een Europa dat met twee maten meet nog steeds dominant is in onze buurlanden. Het is nu tijd om lessen te trekken uit dat verleden en onze geloofwaardigheid te herwinnen. Nederland moet daarbij voorop lopen, zowel vanwege onze grondwettelijke plicht om de internationale rechtsorde te bevorderen, maar ook omdat we onze buren dezelfde vrijheid gunnen die wij zelf hebben. En voor de Hollandse koopman: in welvarende, stabiele landen is meer geld te verdienen.

De les die we geleerd zouden moeten hebben is dat politici die meer op onze politieke lijn zitten net zo min de regels van de democratie mogen overtreden als ieder ander.
Of:
De les die we geleerd zouden moeten hebben is dat je niet een oogje mag dichtknijpen als politici die meer op onze politieke lijn zitten de regels van de democratie schenden. Als Europa echt staat voor haar kernwaarden van democratie, mensenrechten en de rechtsstaat, dan moeten we onze buren ook echte verkiezingen gunnen. Dat kan betekenen dat in Egypte na democratische verkiezingen de Moslim Broederschap aan de macht komt. En dat er Tunesië nu hevige discussies woeden over de rechten van vrouwen in de grondwet. En in Georgië zou het wel eens zo kunnen zijn dat een deel van de bevolking religie graag een sterkere rol wil geven in de politiek en een minder anti-Russische koers wil varen. Is dat een reden om de huidige regering de vrije hand te geven in het onderdrukken van de oppositie en de vrije media in de aanloop naar de verkiezingen?

Als er een les is die we moeten trekken uit de ontwikkelingen sinds de Arabische Lente is het dat het geen zin heeft lagere eisen te stellen aan regeringen die op de korte termijn beter in ons straatje lijken te passen. Daar betaal je uiteindelijk een hoge prijs voor. De jarenlange zogenaamde Arabische stabiliteit en de bijbehorende onderdrukking van vrijheid heeft generaties van islamisten en soms terroristen gekweekt en een diepgeworteld wantrouwen in Westerse normen gevoed. Nederland en Europa kunnen en moeten het voortouw nemen in het bewaken van een eerlijk democratisch proces, in de regio en wereldwijd. Alleen zo kunnen we onze geloofwaardigheid terugwinnen. Misschien kiezen de Georgiërs iemand die ons bevalt, maar misschien ook niet. Dat hoort bij een democratie. Andersom zal niet elke Georgiër staan te juichen bij de uitkomsten van de Nederlandse verkiezingen. Vrijheid betekent een risico op verandering en daarbij instabiliteit. Maar het alternatief, wegkijken als vrijheid wordt onderdrukt, kunnen we niet meer accepteren.

Dit artikel verscheen in De Volkskrant op 12-09-2005

 

 

Application: old-lousewiesNL [Reload, Run Tests]
Framework: Wheels 1.1.8
CFML Engine: Adobe ColdFusion 9,0,2,282541
Default Data Source: dev-lousewiesNL
Active Environment: Development [Design, Testing, Maintenance, Production]
URL Rewriting: On
URL Obfuscation: Off
Plugins: None
Route: newsPost
Controller: Articles
Action: displayArticle
Key(s): georgie_is_niet_zo_lief
Additional Params: page = 1
tagname = human_rights
Caching Stats: misses: 0, culls: 0, hits: 4
Execution Time: 94ms (action ~94ms, view ~31ms)