/

Back to home page

Europe D66 European Parliament Internet

Auteursrecht mag rechten consument niet uithollen

   Wed 14/02/2001

"Niemand is erbij gebaat als we regels zo streng maken, dat ze niet meer te handhaven zijn," stelt Lousewies van der Laan namens D66. In plaats van steeds strengere regels, willen de Democraten meer mogelijkheden scheppen voor onder meer de muziekindustrie om hun diensten op nieuwe manieren aan de man te brengen. "Artiesten en maatschappijen begrijpen zelf als geen ander dat ze zich door innovatie een plaats moeten verwerven in het digitale tijdperk".

D66 vindt dat bescherming van het auteursrecht niet mag betekenen dat de rechten van consumenten worden uitgehold. Lousewies van de Laan: “Natuurlijk moeten auteurs, artiesten en producenten een eerlijke beloning krijgen voor hun werk. Consumenten moeten echter ook kunnen profiteren van de mogelijkheden die de digitale techniek met zich meebrengt. Bovendien is niemand ermee gebaat als de regels zo streng worden dat handhaving onmogelijk wordt. Lobby

Zelden is er zó hard gelobbyd in het Europees Parlement als rond de nieuwe regels voor het auteursrecht. Na ruim een jaar voorbereiding stemt het Parlement vandaag over de eerste Europawijde auteurswet. De belangen van de muziekindustrie en de omroepen, maar ook van bijvoorbeeld visueel gehandicapten en andere consumenten zijn erg groot. Lousewies van der Laan weegt namens D66 de verschillende belangen tegen elkaar af: “Het gaat erom een balans te vinden. Aan de ene kant wil niemand dat de digitale revolutie ertoe leidt dat ongeautoriseerde, perfecte kopieën de producten van de film- en muziekindustrie uit de markt concurreren. Dat zou de doodsteek zijn voor een bloeiende bedrijfstak die een enorme bijdrage levert aan de verschillende Europese culturen. Aan de andere kant wil D66 ervoor waken, dat het Europees Parlement de nieuwe technieken als excuus gebruikt om de rechten van de consumenten uit te hollen.

Nieuwe media en digitale kopieertechniek maken een grondige herziening van de regels in de verschillende lidstaten noodzakelijk. Omdat Europa inmiddels één markt is voor mediaproducten en omroepdiensten, worden zulke regels nu voor het eerst in Europees verband opgesteld.

Nieuwe diensten stimuleren

Wie een CD koopt, koop niet het metalen plaatje waar de muziek op is vastgelegd maar het recht de muziek te “gebruiken”. Het is daarom volstrekt legaal om een CD te kopiëren voor eigen gebruik, bijvoorbeeld voor op kantoor of in de auto. Juist omdat de mogelijkheden om perfecte kopieën te maken in het bereik van grote groepen consumenten zijn gekomen, wordt voorgesteld dit recht aan banden te leggen. Van der Laan: “D66 is daar niet voor, ook rechten van consumenten vragen om bescherming. D66 stemt dan ook tegen het voorstel om het maken van meer dan één kopie voor eigen gebruik te verbieden.” Wat D66 juist wél wil doen, is de weg vrijmaken voor producenten om creatieve nieuwe manieren te ontwikkelen om hun producten te verkopen, zoals on-demand delivery. Dat kan alleen als het auteursrecht ook online bescherming geniet. Van der Laan: “Té rigide regels betekenen echter dat producenten het alleenrecht krijgen op het ontwikkelen van dit soort nieuwe diensten. Concurrentie is echter goed voor dat soort creativiteit. Nieuwe regels mogen er wat ons dat ook betreft niet toe leiden dat bijvoorbeeld omroepen hun experimenten om hun archieven te ontsluiten voor het publiek moeten staken.”

Kans en geen bedreiging

Van der Laan vat de inzet van D66 samen: “De kern is dat het bedrijfsleven volop in staat gesteld moet worden zich op een creatieve manier te transformeren naar het digitale tijdperk, terwijl consumenten zélf de vrijheid moeten hebben om te kiezen op wat voor manier ze hun informatie willen gebruiken. De industrie is er zelf ook bij gebaat als ze wordt aangemoedigd nieuwe ontwikkelingen als kans en niet als bedreiging te beschouwen. De industrie begrijp zelf overigens als geen ander dat zij zich moet aanpassen als ze wil overleven in het digitale tijdperk. Wie, zoals de socialistische fractie, de regels alleen maar strenger wil maken zonder op handhaafbaarheid te letten, maakt artiesten en producenten daarom blij met een dooie mus.”

De vrije keus is verder in geding als amendementen van de Groene fractie worden aangenomen, die ertoe zouden kunnen leiden dat gebruik van digitale opnametechnieken belast worden waar analoge opnamen dat niet worden. Dat is niet alleen een inperking van de vrije keus van de consument, maar het zou tevens een handicap zijn voor de ontwikkelingen van nieuwe technieken in Europa. Denk daarbij bijvoorbeeld aan digitale videorecorders. Balans tussen belangen

Het voorstel waar over gestemd wordt kent veel details die om aandacht vragen van de europarlementariërs. Zo moeten consumenten bijvoorbeeld een “auteursheffing” betalen bij de aanschaf blanco media zoals videobanden, CDR’s en minidisks. Dat is nu al praktijk, maar de nieuwe regels bieden meer mogelijkheden voor technische beveiliging die kopiëren van bepaalde spellen en video’s onmogelijk maakt. D66 vindt dat waar consumenten geen kopieën meer kunnen maken, ze ook geen heffingen hoeven te betalen.

Omroepen beschikken over enorme archieven met materiaal dat teruggaat tot de eerste dagen van TV en radio. Dit materiaal geeft een uniek inzicht in culturele en maatschappelijke ontwikkelingen en de verschillende Europese landen. Wanneer nieuwe technieken het mogelijk maken deze schat aan informatie voor het publiek beschikbaar te stellen, bijvoorbeeld in de vorm van on-demand uitzendingen op internet, moet dat ook mogelijk zijn. Van der Laan “Het maatschappelijk belang daarvan is groot. Daarom moeten de regels zo worden opgesteld, dat dit soort experimenten niet opeens illegaal verklaard worden door het Europees Parlement.”

Europese concurrentiepositie

Lousewies van der Laan: “Deze discussie kent veel gerechtvaardigde belangen die soms met elkaar in strijd zijn. Europa heeft hier ruim een jaar zijn tanden op stukgebeten en D66 vind dat de nieuwe regels snel moeten worden ingevoerd. Het is echter nog onduidelijk hoe de techniek en de markt zich verder zullen ontwikkelingen. We moeten zoveel mogelijk duidelijkheid bieden, dat is van belang voor de ontwikkeling van de nieuwe mediasector in de EU. Maar we moeten daarmee niet de illusie hebben dat we het nu voor eens en voor altijd geregeld hebben. Het Europees Parlement moet snel evalueren of de nieuwe regels wel rechtvaardig uitwerken en of ze goed aansluiten bij de technische vooruitgang.”