/

Back to home page

Europe Law and Liberties D66

Inbreng in debat over Europees terrorismebeleid

   Mon 24/10/2005

Bijdrage van Lousewies van der Laan, Notaoverleg Europees Terrorismebeleid, 10 oktober 2005

"Voorzitter. Voor D66 staat bij nieuwe maatregelen één vraag centraal: werkt het? Het is heel belangrijk om dan na te gaan hoe maatregelen in de praktijk uitwerken. Omdat er sprake is van een nieuwe uitdaging, hechten wij zeer aan een horizonbepaling. Wij weten hoe langzaam de Europese besluitvorming gaat en een horizonbepaling moet ervoor zorgen dat wij niet decennialang gebonden zijn aan Europese regels waar wij niet vanaf kunnen komen, maar die wel onze mogelijkheden beperken. Is het kabinet bereid te onderzoeken of dat mogelijk is?

Indertijd vond men de EU-landbouwregels heel goed, maar nu kan men er niet vanaf komen. Wij hebben ermee ingestemd dat AIVD-informatie in de rechtszaal wordt gebruikt, maar dat moet dan wel goed worden geëvalueerd. Dan is het prettig om een stok achter de deur te hebben. Dat geldt zeker voor Europese besluiten die soms in het heetst van de strijd worden genomen. Ik denk aan de dataretentie. Een horizonbepaling maakt het mogelijk om op een gegeven moment na te gaan of ermee moet worden doorgegaan.

Het Europees terrorismebeleid laat veel voorbeelden zien van hoe het niet moet. Ruim voor de aanslagen in Madrid schenen de Noorse veiligheidsdiensten al te beschikken over relevante informatie die echter niet is doorgegeven aan de Spaanse geheime dienst. Twee weken geleden was ik bij de Transatlantic dialogue on terrorism van het Center for Strategic International Studies (CSIS) in Washington. Daar kwam de Spaanse antiterrorismerechter Garzón met een veelheid aan voorbeelden van falende samenwerking. Als wij het hebben over betere Europese samenwerking, gaat het over heel concrete dingen. Zo werd er gevraagd om de identiteit van een Turkse terrorist. De foto arriveerde een dag na de aanslag in Madrid en toen bleek dat inderdaad de vent te zijn die men zocht. Het gaat dus om de concrete vraag hoe ervoor kan worden gezorgd dat faxen op tijd ter plaatse komen.

Ik dank het kabinet voor de waslijst aan Europese maatregelen, maar de kernvraag is: wat ontbreekt er? In de reactie van het kabinet opde Europese mededelingen vallen mij een paar dingen op. In de eerste plaats wordt gemeld dat de rol van het Europees Parlement niet van toepassing is. Dat vind ik bizar want het EP heeft een.adviserende functie.

In de tweede plaats wordt er gezegd dat er geen financiële consequenties zouden zijn omdat het toch maar een mededeling betreft. Dat vind ik een beetje bizar, want een mededeling is natuurlijk de voorbode van concrete maatregelen. Het gaat dan over zaken zoals het beschermen van de vitale infrastructuur en slachtoffergelden, die wel degelijk financiële implicaties hebben. Wij hebben de mooie notitie Op tijd is te laat ontvangen. Zeggen dat er geen financiële consequenties hangen aan deze mededelingen, is een typisch voorbeeld van te laat in actie komen.

In de derde plaats zie ik een probleem met de subsidiariteit. De regering vindt het uitstekend dat dit allemaal op Europees niveau gebeurt. Ik vraag mij af waarom het ’’financieren’’ van slachtoffers van terrorisme op Europees niveau moet worden geregeld. Dat is toch gewoon rondpompen van geld? Wij geven geld aan Brussel, wat Brussel vervolgens aan Spanje geeft omdat daar een aanslag is geweest. Dat is leuk als symbool van solidariteit. Het ziet er heel sympathiek uit, maar ik vraag mij af of het overeenkomt met het subsidiariteitsbeginsel.

 

Mijn volgende onderwerp betreft de samenwerking van de inlichtingendiensten. De commissie bestuurlijke evaluatie van de AIVD zegt dat de samenwerking diffuus is, dat er te veel overleggen zijn over ongeveer dezelfde onderwerpen, dat de inspanning te zeer is verspreid over de pijlers en dat er te weinig mensen bezig zijn bij de AIVD. Hoe wordt de samenwerking tussen de inlichtingendiensten versterkt? Gaat wij door met een clearing house, een Situation Centre, een comité in de tweede pijler en een werkgroep terrorisme in de derde pijler, of wordt dat opeen of andere manier geconsolideerd? Wordt het aantal AIVD’ers dat zich bezighoudt met Europese terrorismebestrijding uitgebreid? Deze vraag slaat natuurlijk ook op de liaison officers op de Nederlandse ambassades, de ogen en oren van de AIVD in het buitenland.

 

Er zijn een hoopEurop ese databases, zoals het Schengen Information System, Eurodac, het nog op te zetten Europese visuminformatiesysteem en het gecentraliseerde strafregister. Die functioneren allemaal naast elkaar. Zijn er plannen om deze databases te koppelen, eventueel met verschillende toegangsniveaus voor verschillende gebruikers? Is het de bedoeling dat het SIS zal worden gebruikt voor het opsporen of signaleren van terroristische misdrijven? Dat was niet de intentie; bij de oprichting is dat ook expliciet uitgesloten. Verandert dat nu? Nu het SIS van het landelijke niveau naar de Europese Commissie gaat, valt er volgens de D66-fractie een democratisch gat. Wij kunnen er straks geen vragen meer over stellen, dus ik wil dan wel zeker weten dat het Europees Parlement dat wel kan doen. Ook hoor ik graag welke andere nationale en Europese databanken aan elkaar kunnen worden gekoppeld zodat wij een compleet informatiebeeld hebben. Ik wil ook graag een reactie van de ministers op de bezwaren die de Europese Data Protection Officer Peter Hustinx heeft tegen het visuminformatiesysteem.

 

De Verenigde Staten zijn gigantisch aan het investeren en hebben $1,1 mld. gestoken in de ontwikkeling van geavanceerde technologie ter bestrijding van terrorisme zoals betere detectieapparatuur, sniffers, ontsmettingsapparatuur, biometrische beveiligingstoepassingen zoals de vinger- en irisscan, bewegingssensoren en betere software. Nu schijnt er ook een Europees onderzoeksbudget te zijn van circa 100 mln. De Commissie zou overwegen om het budget voor het security research program te verhogen tot 1 mld. Hoe staat Nederland daarin, vooral gezien de kruideniersmentaliteit die onze minister van Financiën af en toe tentoonspreidt? Hoe verhoudt zich dat met de andere doelstellingen ten opzichte van het Europese budget?

Over de crisis- en rampenbestrijding wil ik het volgende zeggen. Momenteel is er nog maar een Europese terrorismeoefening geweest, Euratox 2002. Zouden er niet meer oefeningen moeten komen? Vinden de ministers dat de huidige afspraken over samenwerking en over de inzet van politie, veiligheidsdiensten en rampenbestrijdingsdiensten op elkaars grondgebied sluitend zijn? Komen bijvoorbeeld de brandslangaansluitingen in Nederland, België en Duitsland met elkaar overeen? Volgens het fiche over noodcommunicatie en openbare veiligheid is het Europese antwoord op deze vraag dat er een gebruikersforum moet komen voor ambtenaren voor de omgang met noodsituaties. Wat moet ik mij daarbij voorstellen? Bij het idee van ambtenaren op internet bekruipt mij de gedachte dat wij ons meer moeten richten op de praktijk.

Hoe staat het met de uitvoering van de motie-Van der Laan? Voor de zomer zou de Kamer een geïntegreerde visie krijgen op het buitenlands beleid gericht op terrorismebestrijding. Ik heb die visie nog niet gezien, maar ik ben er erg benieuwd naar. In dat kader wil ik ook graag weten in hoeverre het mogelijk is om de huidige 5 mld. voor het Euromediterrane programma meer aan democratiseringsprojecten te besteden. Dat zou een onderdeel moeten zijn van het Europese antwoord op de oorzaken van terrorisme dat tegenover de Amerikaanse benadering zou moeten staan."

 

Application: old-lousewiesNL [Reload, Run Tests]
Framework: Wheels 1.1.8
CFML Engine: Adobe ColdFusion 9,0,2,282541
Default Data Source: dev-lousewiesNL
Active Environment: Development [Design, Testing, Maintenance, Production]
URL Rewriting: On
URL Obfuscation: Off
Plugins: None
Route: newsPost
Controller: Articles
Action: displayArticle
Key(s): inbreng_in_debat_over_europees_terrorismebeleid
Additional Params: page = 1
tagname = law_and_liberties
Caching Stats: misses: 0, culls: 0, hits: 4
Execution Time: 218ms (action ~218ms, view ~46ms)