/

Back to home page

Europe D66 European Parliament Strasbourg Personal

Twintig procent actie voeren

   Fri 30/06/2000

Nieuwe Revu loopt een dagje mee in het Europees Parlement.

"Een van de opvallendste verschijningen in het, voor de meesten nietszeggende Europarlement, is de jonge, Lousewies van der Laan (34). Ze zit namens D66 nu een jaar in Brussel. "Ik wil niet dat Brussel uit een parlement vol anonieme bureaucraten bestaat."

Door: Simone Best

In december stond in de kranten dat 'Lousewies Euromoe' was. Je zou uitgekeken zijn op het Europese Parlement. Ik heb inderdaad kritiek op de politieke spelletjes en de logge besluitvorming, maar dat betekent niet dat ik verveeld en uitgekeken ben op Brussel. Ik ben juist druk aan het actie voeren tegen die 'spelletjes' en dat hele verhuiscircus naar Straatsburg elke maand.

Hoe blijf je zo strijdlustig in een parlement waar dingen moeilijk te veranderen zijn? Ik heb ook wel avonden dat ik thuis kom en tegen mijn vriend roep 'wat heb ik nu voor verschrikkelijke dag meegemaakt'. Maar dat zijn uitzonderingen. Wat je moet doen is tegenslagen incasseren en inspiratie putten uit de dingen die wel lukken. Je moet een ongebreidelde optimist zijn.

Je zus is trots op je dat je je idealisme kunt behouden in dit werk. Wat leuk om te horen! Tja…Je kunt je idealisme behouden al je goed weetwat haalbaar is en dat probeer ik te bereiken. Ik sta met beide benen op de grond. Door een combinatie van idealisme en realisme ben je niet snel teleurgesteld.

Het Europees Parlement vergadert elke maand een week in Straatsburg. Jij strijdt al een tijd tegen die, volgens jou, volstrekt overbodige verhuizing. Pas werd bekend dat de vergadering op vrijdag in Frankrijk wordt afgeschaft. Hoe is je dit gelukt? De Fransen en Duitsers zijn het probleem. Ze willen Straatsburg behouden, met het oog op de traditie. In mijn fractie zitten geen Fransen en Duitsers, dus had ik "mijn" leden makkelijk overtuigd. Maar je hebt voor een meerderheid bondgenoten nodig uit alle fracties. Samen met twee collega's, Michiel van Hulten (PvdA) en Kathalijne Buitenweg (GroenLinks), we worden 'de jonge honden' genoemd, hebben wede aandacht voor dit onderwerp gevraagd en uiteindelijk een meerderheid weten te behalen. We hebben met zijn drieën afgesproken om de grote Heilige Huisjes, zoals Straatsburg, aan te pakken. We kunnen natuurlijk zeggen 'het is ons probleem niet', maar dat is te makkelijk. Ik wil ook verantwoordelijkheid nemen voor de beeldvorming van het parlement.

Collega's zijn erg verbaasd dat het je is gelukt. Het blijkt dat we zaken veranderd krijgen die vastgeroest zaten. Niemand had verwacht dat die vrijdag afgeschaft zou worden.

Was je zelf erg verbaasd? Ja!

Voornaamste bezwaar tegen de vrijdagvergaderingen? Op vrijdag was er een belabberde opkomst. Dat is slecht voor de stemverhoudingen en voor het image van het Europees Parlement. Veel vergaderingen in het Europees Parlement zijn sowieso volstrekt overbodig, omdat ze over technische details gaan en niet over politieke meningsverschillen. Het is onzinnig om een groot debat te houden over het visserij-akkoord met Marokko. Bewaar die debatten voor echt belangrijke dingen, zoals de financiering van Kosovo of racisme in Oostenrijk. In de politiek als jonge vrouw heeft vast voordelen voor je werk. Ik val natuurlijk per definitie meer op in de media dan een willekeurige oudere man in de politiek. Die hebben meer moeite om op te vallen, omdat het er zoveel zijn. Ik merk soms dat kiezers eerder naar me toe komen met problemen, omdat ik vrouw ben. Ze denken dat ik daardoor makkelijker met hen mee kan voelen.

Wat vinden de oudere mannelijke collega's van je? Dat ligt er een beetje aan over wélke oudere mannelijke collega je het hebt – er zitten hele goede bij. Maar sommige mannen in de politiek zien jonge vrouwen als een bedreiging; zij kunnen moeilijk aanvaarden dat een jonge vrouw het even goed of beter kan doen dan zij. Dat zie ik overal, ook bij mijn vriendinnen op hun werk, er is altijd wel ergens een oudere vent in de buurt die zich bedreigd voelt.

Erger je je aan de vastgeroeste parlementariërs? Ik noem ze altijd de dinosaurussen. Mensen met oude gedachtes die zich niet realiseren dat de wereld al veranderd is en die gewoon hun dingen willen blijven doen op de manier waarop ze die de afgelopen twintig jaar hebben gedaan. Ze zijn tegen vernieuwing omdat dat verandering betekent. Deze mensen kunnen zich niet aanpassen aan de vernieuwde wereld, net als de uitgestorven dinosaurussen, die dat waarschijnlijk ook niet konden.

Hoe reageren de andere parlementsleden op de 'jonge honden acties'? Sommigen vonden het hoog tijd dat er iets gebeurde en hadden zich niet gerealiseerd dat er ook echt iets bereikt kon worden. Maar een hoop leden krijgen nu ook de terechte vraag 'waarom hebben jullie nooit iets gedaan in die tien jaar dat jullie hier zitten?'. Dat moeten ze dan maar aan hun kiezers uitleggen. Die parlementsleden vinden het helemaal niet leuk wat wij doen. Wij laten zien dat je met wat creativiteit, doorzettingsvermogen en keihard werken van alles kan bereiken.

Ik heb het idee dat je graag actie voert. Ik doe 80% wetgevend werk en de rest is meer actie voeren. Het is heel uitdagend om te kijken hoe je echt iets kunt bereiken.Het omvormen van meningen is interessant om te doen. De Fransen houden vast aan Straatsburg, ik ga toch proberen daar iets tussen te krijgen. Dus ga ik me verdiepen in hoe de Fransen denken. Argumenten van verspilling en efficiëntie interesseren ze niets. Ik vraag aan Franse collega's voor welke argumenten ze gevoelig zijn. Zo probeer ik toch een methode te vinden. Het belangrijkste is om vooral niet alleen vanuit de Nederlandse kijk te werken.

Via acties maak je Brussel bekend bij het publiek? Acties vallen op. Hoe vaak ik wel niet journalisten heb geprobeerd duidelijk te maken, dat de wetgeving hier heel belangrijk is, dat wat wij hier besluiten echt zaken verandert in Europa. Maar acties slaan toch meer aan. Ik wil ook bereiken dat kiezers meer betrokken zijn bij de hele besluitvorming. Maar juist omdat acties opvallen, zijn het vaak goede manieren om dingen in beweging te zetten, waarvan voorheen iedereen dacht dat ze niet veranderd konden worden.

Pas heb je op eigen initiatief EU-stukken op het Internet gezet zodat iedereen de besluitvorming in Brussel kan volgen. Ja, en dat doe ik niet om stampij te creëren, maar ik wil dat het parlement het voortaan zelf via Internet openbaar maakt. Het is krankzinnig dat het dat niet doet. Nu hebben alleen dure bedijfslobbyisten in Brussel de informatie die nodig is om de besluitvorming te beïnvloeden. Via mijn site, OpenUpEurope.com, kunnen ook organisaties en gewone mensen die informatie krijgen.

Voorzitster Fontaine vond dat je hiermee moest stoppen. Ik mocht ze niet op Internet zetten omdat de parlementariërs vanaf het moment dat de stukken intern beschikbaar zijn tot het moment dat ze openbaar worden, een 'adempauze' nodig zouden hebben. In de praktijk worden die stukken meteen van het interne netwerk afgehaald door lobbyisten die er meteen mee aan de slag gaan. Die adempauze bestaat dus helemaal niet en dat is dus een nonsens argument. Het parlement wilde niet meewerken en toen heb ik de stukken zelf maar op Internet gezet. Als je in Brussel iets wilt veranderen, moet je soms een beetje onconventioneel zijn.

Kan Fontaine stappen tegen je ondernemen? Ik doe niks illegaals. De stukken zijn openbaar en ik mag ze persoonlijk aan een ieder overhandigen. Nu kunnen mensen ze zelf van Internet afhalen en hoeven ze niet helemaal naar Brussel te komen. Ik begrijp ook niet zo goed dan sommige politici door wat meer openbaarheid zo snel bedreigd voelen.

Jouw levensvisie is: 'één mens kan het verschil maken', naïef? Het verbaast mij elke keer weer dat het toch zo werkt. Toen ik woordvoerster was bij Van den Broek verbaasde het me, als hij iets niét had gedaan, er ook niéts was gebeurd wat wel heel belangrijk was voor veel mensen. Sommige mensen willen in hun leven reizen of een mooie auto, zelf wil ik de wereld iets beter achterlaten dan ik hem gevonden heb. Omdat mensen dit idee vaak naïef vinden, moet je je idealen koesteren. Ik wil in mijn idealen blijven geloven en er voor vechten. Op het moment dat ik cynisch word, verdien ik geen plek meer in de politiek.

Zijn die cynische gevoelens wel eens stiekem in je opgekomen? Soms ben ik teleurgesteld in mensen. Collega's die op een slinkse manier politieke spelletjes spelen snap ik niet, zeker als ze ook op een open manier kunnen bereiken wat ze willen. Ik word er niet echt cynisch van, maar dan denk ik 'er moeten gewoon andere mensen in het parlement komen'.

Kan jij daar voor zorgen? Misschien, als ik er in slaag Europa wat dichter naar de mensen toe te brengen.

Hoe kan je je Nederlandse kijk zomaar opzij schuiven? Ik heb op het United World College in New Mexico gezeten. Ik zat daar met jongeren uit zesenzeventig landen. Ik heb daar toen geleerd eerst te denken 'dat is een aardige vent' en vervolgens pas 'het is een Palestijn'.Alle vooroordelen werden daar weg genomen. Er zaten een Palestijnse vluchteling en die hing zijn vlag op de deur; die Israëlische meisjes scheurden hem steeds er weer af. In een project met gehandicapte kinderen leerden ze elkaar beter kennen. Wat later zei een van de Israëlische meisjes: "Lousewies, ik weet dat ik hem moet haten omdat hij Palestijn is, maar hij gaat zo leuk met die kinderen om". Toen dacht ik 'dit is het begin'.

En toen voelde je je als meisje van zestien meteen geroepen om je in te zetten voor Europa? Ik leerde dat samenwerken in een project over alle nationalistische gevoelens heen kan stijgen. Tijdens mijn studie leerde ik meer over Europa en bedacht me dat dit idee ook daarvoor moest gelden. Door de landen te laten samenwerken om er economisch op vooruit te gaan, met als bijkomstig effect dat ze geen oorlog meer met elkaar voeren.

Een citaat van Aristoteles: 'De mens is van nature een politiek dier' Jeetje… Ik kan daar inkomen in de zin dat mensen altijd wel bezig zijn hun omgeving te verbeteren, soms voor zichzelf, soms voor anderen. En om iets te bereiken moeten mensen samenwerken. In je eentje een dijk bouwen schiet niet op.

Heb je het contacten leggen van huis uit meegekregen? We hebben als gezin op veel plekken in de wereld gewoond, omdat mijn vader directeur was bij de Wereldbank. Mijn moeder is zo iemand die in een nieuwe plaats meteen een sociaal netwerk opbouwt. Ze gaf altijd Nederlandse les op middelbare scholen. Bij ons thuis was het een komen en gaan van mensen met vragen en problemen. Als zij de oplossing niet wist, kende ze altijd iemand die wel kon helpen. Die houding heb overgenomen.

Een collega uit het Europarlement vindt dat je teveel mediagericht bent. Hoe meer Europa in de publiciteit kom hoe beter. Nu Frits Bolkestein hier zit heeft Brussel ook meer bekendheid gekregen, mensen kennen hem, hij is geen anonieme bureaucraat. Ik vind eigenlijk dat alle europarlementariërs zich juist meer zouden moeten richten op naamsbekendheid. Alleen zo wordt de kloof een stuk kleiner.

Vind je jezelf rebels? Nee. Ik kan me voorstellen dat ik ten opzichte van mijn collega's rebels lijk, maar ik ben gewoon bezig m'n werk te doen. Ik ben vaak creatiever en radicaler dan de 'standaard' Europarlementariër. Mensen vinden het leuk wanneer ik de boel een beetje opschud.

Bij Europarlement denk ik aan vrouwen in mantelpakjes. Waar zijn die? Sinds mijn verkiezing vorig jaar juni hangen mijn mantelpakjes allemaal in de kast. Ik leen ze nu aan vriendinnetjes uit die voor het eerst een zwaar sollicitatiegesprek hebben. Eigenlijk denk ik niet zo na over kleding en kapsel, ze moeten me maar nemen zoals ik ben. Er wordt over vrouwelijke politici veel geschreven hoe ze er uit zien. Ik vind dat de media dat ook bij de mannen moeten doen of bij niemand.

Bestaat voor jou de scheidslijn privé/werk? Ik kan me als Europarlementariër niet helemaal laveloos drinken in de kroeg (niet dat ik daar behoefte aan heb, hoor). Mensen zien me toch als 'de Europarlementariër Van der Laan'. Ik heb een voorbeeldfunctie tegenover de bakker, taxichauffeur en iemand die ik ontmoet in de trein, kortom iedereen waar ik mee in aanraking kom. Politiek houdt nooit op, als ik ´s avonds laat bij Nova zie dat er 58 mensen gestikt zijn door mensensmokkel, denk ik meteen 'ik moet iets doen'. Nu ben ik in die positie. Ik kan aandringen op Europese samenwerking tegen mensensmokkel.

Hoe houdt je een liefdesrelatie in stand met zo weinig tijd? Je moet een hele makkelijke partner hebben, als je dit werk wilt volhouden. Ik heb de afspraak hem elke maand een weekend te zien. Ik ga binnenkort naar Rome voor de World Pride (een optocht voor homo's) in 'ons weekend'. Ik legde hem mijn dilemma voor'óf het weekend samen gaat niet door, óf je kunt mee en moet ik wel het halve weekend werken. Dan is hij heel sportief en gaat op eigen kosten mee naar Rome.

'Politiek is één groot complot tegen eenvoudige sukkels als u en ik' - Jan Blokker Dat is een van mijn drijfveren om in de politiek te gaan. Ik wil kiezers betrekken bij de besluiten. Nu worden ze zogenaamd namens het volk genomen. In Nederland is de vraag niet óf de euro er komt, nee, je wordt geïnformeerd dát `ie er komt. En dat is een hele slechte manier van politiek bedrijven. Nu maakt Brussel precies dezelfde fout met de uitbreiding van de Europese Unie. Als je kijkt naar onderzoek dat gedaan is over de uitbreiding, dan zie je dat minder dan 50% van de Europeanen er achter staat. Het is toch bizar dat de hoge heren in Den Haag zo'n haast hebben met uitbreiden, terwijl het voor de burgers allemaal niet zo hoeft.

En jouw plan 'Brussel Vandaag'? Dat zou mooi zijn! Elke avond een half uurtje Brussel op televisie. In Den Haag Vandaag worden de bonnetjes van Peper besproken, maar hier in Brussel maken we wetten waardoor de gulden wordt afgeschaft, waarschuwingen op sigarettenpakjes twee keer zo groot worden, mensensmokkel wordt tegengegaan. Dat zijn veel interessantere onderwerpen. Den Haag Vandaag is voor een incrowd; Tweede Kamerleden kijken vooral of ze wel in het programma zijn verschenen."