/

Back to home page

Europe Democracy around the World PvdA VVD D66 European Parliament

Parlement moet Verdrag van Nice verwerpen

   Wed 21/11/2001

De Tweede Kamer zou het Verdrag van Nice moeten verwerpen menen Lousewies van der Laan (D66), Michiel van Hulten (PvdA) en Elly Plooij-van Gorsel vandaag in de Volkskrant. Het debat over de ratificatie door Nederland vindt vandaag plaats. Hieronder vindt u het artikel.

Verdrag van Nice van Nice is nu al achterhaald

In december vorig jaar werden de Europese regeringsleiders het na 5 dagen en nachten onderhandelen eens over een nieuw EU-verdrag, het derde binnen 10 jaar. Het Verdrag van Nice zou de uitbreiding van de Europese Unie met nieuwe lidstaten mogelijk te maken en werd door de regeringsleiders daarom als historisch bestempeld. In de meeste lidstaten werd het onderhandelingsresultaat echter onthaald op een storm van kritiek, en de Ierse bevolking sprak zich er in een referendum tegen uit. Toch is de Tweede Kamer, inclusief onze paarse collega’s, voornemens het verdrag deze week goed te keuren. Wij hopen dat de Kamer zich alsnog bedenkt, om drie redenen.

In de eerste plaats maakt het Verdrag zelfs zijn toch al beperkte ambities op geen enkele wijze waar. De toetreding van 10 a 12 nieuwe lidstaten maakt een ingrijpende hervorming van de logge Europese instellingen noodzakelijk. De lidstaten werden het in Nice weliswaar eens over een nieuwe (overigens volstrekt willekeurige) stemverhouding in de Raad van Ministers, waarbij de zetelaantallen in het Europees Parlement als wisselgeld werd gebruikt. Maar zij slaagden er niet in de uiterst complexe besluitvormingsprocedures te vereenvoudigen. De lidstaten behouden op veel terreinen hun vetorecht, en zelfs in gevallen waar sprake is van meerderheidsbesluitvorming zorgt de nieuwe stemverhouding in de Raad ervoor dat een kleine groep landen de besluitvorming eenvoudig kan blokkeren.

In de tweede plaats blijven met Nice een aantal grote knelpunten bestaan. De afgelopen vijfenveertig jaar hebben de lidstaten van de Europese Unie tal van bevoegdheden overgedragen aan Brussel, zonder te zorgen voor de bijbehorende democratische controle. Wij zijn niet zonder meer uit op meer macht voor het Europees Parlement. Wel vinden wij dat altijd sprake moet zijn van parlementaire controle, hetzij nationaal, hetzij Europees. Op de meeste beleidsterreinen beschikt het Europees Parlement inmiddels over het recht wetgeving te amenderen, en zonodig te verwerpen. Op een aantal andere terreinen beschikken de lidstaten nog over een veto, zodat de nationale parlementen in theorie hun controlerende taak kunnen uitoefenen. Op een derde categorie terreinen besluit de Raad bij meerderheid en beschikken individuele nationale parlementen dus niet over de mogelijkheid ministers terug te fluiten, maar heeft ook het Europees Parlement niets in de melk te brokkelen. Het voornaamste huidige voorbeeld is het landbouwbeleid, goed voor bijna de helft van de Europese begroting. Zo is het MKZ non-vaccinatiebeleid nooit door enig parlement goedgekeurd. Bij de ratificatie van Nice zal bijvoorbeeld ook de belangrijke handel in diensten, inclusief intellectuele eigendom onder deze procedure vallen. Het democratisch gat wordt dus groter. Zo ’n stap achteruit is nieuw, maar de kritiek op het democratisch tekort niet: ook bij de ratificatie van de Verdragen van Maastricht en Amsterdam werd erover geklaagd. Iedere keer wordt deze klacht weerlegd met het simpele argument: stem deze keer maar voor, dan zullen we het de volgende keer beter doen. Inmiddels moeten we vaststellen dat volksvertegenwoordigers onvoldoende serieus worden genomen, en dat zonder een duidelijk signaal aan de regeringsleiders van enige voortgang nooit sprake zal zijn.

In de derde plaats sprak de Ierse bevolking zich in juni van dit jaar in een referendum uit tegen ratificatie. Daarmee had politiek gezien het doek moeten vallen, aangezien EU-verdragen door iedere lidstaat geratificeerd moeten worden voordat zijn in werking kunnen treden. Het besluit werd door Ierse en Europese politici echter toegeschreven aan 'onvoldoende informatie' en gebrekkige belangstelling . De verwachting is dat de Ieren begin volgend jaar opnieuw naar de stembus zullen gaan, om nu alsnog 'goed' te kunnen stemmen. Het doet denken aan Denemarken, waar het Verdrag van Maastricht in 1992 werd verworpen om vervolgens bij een tweede stemming in 1993 alsnog te worden goedgekeurd. De boodschap van de politiek is duidelijk: de burger mag meebeslissen over Europa, maar alleen als hij ons standpunt volgt. Het hoeft geen verbazing te wekken dat burgers zich op die manier afwenden van de Europese integratie. De Ierse regering, en daarmee de Unie, had zich bij de uitspraak van de kiezers neer moeten leggen.

Wie zich uitspreekt tegen ratificatie van 'Nice' krijgt al snel het verwijt naar zijn hoofd hiermee de uitbreiding van de Unie tegen te houden. Toch gaat het hier om een onzinnig argument, zoals voorzitter Prodi van de Europese Commissie deze zomer in een onbewaakt moment zelf toegaf). Feitelijk bevat het Verdrag van Nice slechts twee afspraken die relevant zijn voor de uitbreiding: de nieuwe stemverhouding in de Raad van Ministers en de zetelverdeling in het Europees Parlement. Bij de toetreding van Finland, Oostenrijk en Zweden werden die zaken gewoon in de afzonderlijke toetredingsverdragen geregeld. Dat kan nu ook, zonder het Verdrag van Nice.

Door de gebeurtenissen van de afgelopen maanden lijkt Europa eindelijk doordrongen van de noodzaak van nauwere samenwerking op het gebied van buitenlands beleid, defensie, justitie en binnenlandse zaken. Dat betekent niet alleen dat het Verdrag van Nice nu al hopeloos achterhaald is, maar ook dat een nieuw momentum lijkt te ontstaan voor nieuwe, vergaande afspraken over Europese samenwerking. Het is zaak dat momentum te benutten. Half december komen de Europese regeringsleiders in het Belgische Laken bijeen om zich te buigen over de aanloop naar alweer het volgende Europese verdrag. De blamage die Nice washeeft er in ieder geval toe bijgedragen dat nu brede steun bestaat voor het pleidooi van het EP om een volgend Verdrag niet door regeringsleiders achter gesloten deuren te laten opstellen, maar in een openbare conventie waarin regeringen, nationale parlementen en Europees Parlement zijn vertegenwoordigd. Dat is winst. Nog beter zou het zijn om het niet geratificeerde Verdrag van Nice nu te laten voor wat het is. Als de Tweede kamer het verdrag zou terugturen naar de regering, met de opdracht in Laken met iets beter te komen, dan zou dat niets minder dan een democratische revolutie zijn. Dat is precies wat Europa nu nodig heeft.

Lousewies van der Laan, Michiel van Hulten en Elly Plooij-van Gorsel zijn lid van het Europees Parlement. Zij schrijven op persoonlijke titel.

 

Application: old-lousewiesNL [Reload, Run Tests]
Framework: Wheels 1.1.8
CFML Engine: Adobe ColdFusion 9,0,2,282541
Default Data Source: dev-lousewiesNL
Active Environment: Development [Design, Testing, Maintenance, Production]
URL Rewriting: On
URL Obfuscation: Off
Plugins: None
Route: newsPost
Controller: Articles
Action: displayArticle
Key(s): parlement_moet_verdrag_van_nice_verwerpen
Additional Params: page = 1
tagname = vvd_1
Caching Stats: misses: 0, culls: 0, hits: 4
Execution Time: 327ms (action ~327ms, view ~47ms)