/

Back to home page

 

Climate

Latest Interviews

Voor een betere wereld

12/11/2007

Door: Tobias Dander en Gert van IJperen

Waar werk je op dit moment aan?

Ik werk nu ruim een half jaar voor een kleine afdeling van de Verenigde Naties. Het bureau heet International Strategy for Disaster Reduction. Ik richt me daarbij op het verminderen van de risico’s op rampen onder andere door de gevolgen van de klimaatverandering. Want wat is er aan de hand? Gelukkig zie je dat de klimaatverandering stapje-voor-stapje hoger op de wereldwijde politieke agenda komt. Maar zelfs als we erin zouden slagen de uitstoot vandaag nog te stoppen, dan nog ijlen de effecten van de klimaatverandering nog tientallen of zelfs honderden jaren na. De vraag is dus hoe landen ervoor kunnen zorgen dat de effecten van de klimaatverandering – wij noemen dat ‘extreme weather’ – zo min mogelijk schade veroorzaken. In het jargon heet dit ‘adaptatie’. De klimaatverandering raakt alle landen, maar het zijn de arme landen die extra hard worden getroffen. We hebben ook een website (www.unisdr.org).

Mensen sterven niet zozeer door natuurrampen maar vooral door de slechte voorbereiding daarop. Mensen gaan niet dood door een aardbeving, maar door een slecht gebouwd huis tijdens een aardbeving. Disasters are manmade en dus ook te voorkomen. Door er op deze manier naar te kijken is meteen duidelijk dat je een volgende ramp niet met lege handen hoeft af te wachten. Zo is het niet slim om een ziekenhuis op een plek met een hoog overstromingsrisico te bouwen. Of een schoolgebouw op een plek waar het grote kans maakt te worden getroffen door modderlawines. Wij willen dat maatregelen om dit soort dingen te voorkomen worden geïntegreerd in de ontwikkelingshulp. Hulp moet disasterproof worden. Wij hebben daar een eenvoudige test voor ontwikkeld, de insurability test. Zou een verzekeringsmaatschappij die nieuwe school of dat ziekenhuis verzekeren? Zo niet dan is er kennelijk iets mis met het project.

Verder willen we dat alle landen zelf hun specifieke risico’s inventariseren in risk maps. Welke risico’s lopen ze en welke middelen kunnen ze inzetten om ze te verminderen? Daarbij kan het gaan om financiële middelen, maar ook om bouwvoorschriften en het regelen van aansprakelijkheid. Op die manier kun je het verminderen van risico’s integreren in nationaal beleid. Steeds meer landen hebben al nationale platforms die daar invulling aan geven. Wij stimuleren dit soort zaken actief door mensen bewust te maken en goede voorbeelden aan te reiken. Daar is veel behoefte aan. We werken veel samen met lokale en nationale politici, NGO’s en de media.

Maar arme landen hebben vaak toch geen cent te makken?

Dat is zo, maar dan nog kun je op een praktische manier veel goeds doen. Niet alleen door ontwikkelingshulp goed in te zetten, maar ook door een land zelf kritisch te laten kijken naar wat het concreet zelf kan doen om risico’s te verminderen. Dit jaar hebben we ons gericht op veilige scholen, volgend jaar staan veilige ziekenhuizen centraal. Bij kinderen gaat het om niets minder dan onze toekomst, in het tweede geval om een uiterst kwetsbare groep. Ouders mogen ook best vragen of de school van hun kind wel veilig is. Een triest recent voorbeeld is een aardbeving op Sicilië. Daarbij was er nauwelijks schade behalve die ene school die was ingestort omdat ze niet goed was gebouwd. Een dorp was in één klap al zijn kinderen kwijt. Vreselijk. Het gebeurt dus niet alleen in ontwikkelingslanden.

Een kwestie van aandacht en prioriteiten stellen dus?

Ja. Een sprekend voorbeeld is de ramp in New Orleans. Op een plek waar 200 jaar geleden alleen nog krokodillen scharrelden is een enorme stad gebouwd. Het was al lang bekend dat er serieuze overstromingsrisico’s waren. En er lagen nota bene al plannen klaar voor dijkversterkingen. Sterker nog, het geld was ook al gereserveerd. Maar na 9/11 is het geld gekaapt door Homeland Security voor de strijd tegen het terrorisme. De afloop is bekend.

En toch zijn er nog altijd mensen die twijfelen aan klimaatverandering…

Ja, dat is moeilijk te snappen, vooral als je de IPCC rapporten bekijkt. Maar ja, er zijn ook mensen die nog steeds denken dat roken niet schadelijk is voor de gezondheid… Gelukkig zijn er ook heel veel mensen die zelf in actie willen komen. Dat hoeft helemaal niet zo moeilijk te zijn. Het blijkt bijvoorbeeld dat een vleeseter in een Toyota Prius (een zeer milieuvriendelijke auto, red) meer uitstoot dan een vegetariër in een Hummer. Hoe dat komt? Heel simpel, vlees eten is erg milieuonvriendelijk. Zo’n 18 procent van de uitstoot wordt veroorzaakt door de sector landbouw. Daarbij gaat het om de uitstoot van de dieren zelf maar ook om de soja die ze krijgen gevoederd en waarvoor enorme lappen regenwoud worden gekapt. Als mensen één dag in de week geen vlees meer zouden eten dan zou dat op jaarbasis twee dieren schelen. Reken het effect maar uit als 10 miljoen Nederlanders meedoen… En minder vlees eten is nog gezonder ook!

Hoe krijgen we in Nederland meer bewustzijn over klimaatverandering?

Een goed voorbeeld is de HIER-campagne van de samenwerkende milieu en ontwikkelingsorganisaties. Maar ik mis wel een sense of urgency in Nederland. Dat er juist in ons vlakke landje 200.000 SUV’s rondrijden is toch ongelofelijk! Mensen moeten zich daar over gaan uitspreken. Het dragen van bont wordt toch ook al een tijdje niet meer geaccepteerd?! Ook bij de regering mis ik moreel leiderschap. Zo wordt er veel geld uitgegeven aan een campagne over hoeveel mensen zich bezighouden met het bestrijden van terreur in Nederland, maar niet aan de gevolgen van klimaatverandering. En dan te bedenken dat je meer kans loopt om te overlijden aan een bijensteek dan aan een aanslag! Het debat is vaak irrationeel en dan is het goed dat een partij als D66 op de feiten wijst.

Niet alleen in dit dossier mis ik overigens dat moreel leiderschap. Kijk nou naar minister Plassterk die binnen zijn eigen begroting één miljard moet vinden om de salarissen van leraren te verbeteren en het beroep aantrekkelijker te maken zodat meer mensen daarvoor kiezen. Als je de toekomst van Nederland echt belangrijk vindt dan ga je als kabinet als geheel op zoek naar dat budget. Waar is de minister-president?

In december van dit jaar komt er een documentaire met onder meer Antonie Kamerling en mijzelf over veehouderij en klimaatverandering op televisie. Een goed initiatief van de Partij van de Dieren, waar ik graag aan mee werkte. Op die manier kun je mensen heel direct aanspreken.

Je hebt diverse functies met heel verschillende invalshoeken bekleedt. Wat valt je op en wat vindt je het leukst om te doen?

Ik vond en vind het allemaal prachtig om te doen. De functies zijn natuurlijk wel heel verschillend. In de Tweede Kamer ben je veel met Nederlandse onderwerpen bezig en met de korte termijn. Maar bij een aangenomen amendement op een begroting zie vaak wel snel resultaat. Dat is heel stimulerend. Wat ik nu doe is in veel opzichten het tegenovergestelde. Het werk is internationaal, strategisch en gericht op de lange termijn. En veel achter de schermen, maar wel met een enorme impact.

Ik hoop volgend jaar meer tijd te hebben om verder te werken aan mijn boek. Daarin wil ik vooral mijn ervaringen uit de tijd dat ik in het Euopese Parlement zat beschrijven en ingaan op de verschillen met de Tweede Kamer. Ik zou het trouwens erg leuk vinden om van lezers van Buitenhof te horen waar zij graag meer over willen lezen in dat boek.

Hoe kijk je aan tegen actuele ontwikkelingen in de vaderlandse politiek. Neem nou de trend van politieke partijen zonder leden (Wilders, Verdonk)?

Een interessante ontwikkeling. Ik zie het eigenlijk als kans. Partijbureaucratie is duidelijk geen doel op zich. Het gaat er om hoe je mensen kunt betrekken en goede beslissingen kunt nemen. Hoe spelen we daar op in? Voor D66 met een vaak toch wel losvaste achterban kan dit een geweldige kans zijn. Het gaat er om het beste van twee modellen te zoeken.

Waar hou je je verder nog mee bezig?

Ik heb van de VN de ruimte gekregen om ook tijd te nemen voor mijn andere passies, zoals democratie, mensenrechten en buitenalnds beleid. In September heb ik bijvoorbeeld als waarnemer de Marokkaanse verkiezingen bijgewoond voor het National democratic Institute van Madeleine Allbright (zie ook het artikel in de Democraat van oktober 2007). Ik steun de campagne van Hillary Clinton, en ben dus erg blij dat de Financial Times mijn brief over het rampzalige buitenlandse beleid van de regering van de VS geplaatst hebben. Verder schrijf ik regelmatig een column voor buitenlandse en Nederlandse expats op www.expatica.com (klik door op ‘Netherlands’). En tot slot ben ik regelmatig te gast bij BNR Nieuwsradio. Een links en een rechts panel gaat daar dagelijks in debat over een stelling. Ik zit vanzelfsprekend in het linkse panel.

Het voordeel van mijn huidige werk is dat ik het gemiddeld in vier dagen per week kan doen, zodat ik meestal zelf mijn zoontje van de crèche kan halen en geregeld ook nog een mamamiddag heb. Het lukt nog steeds niet altijd, maar wel vaker dan in mijn vorige functies en dat is wel heel erg fijn!

 

 

Application: old-lousewiesNL [Reload, Run Tests]
Framework: Wheels 1.1.8
CFML Engine: Adobe ColdFusion 9,0,2,282541
Default Data Source: dev-lousewiesNL
Active Environment: Design [Development, Testing, Maintenance, Production]
URL Rewriting: On
URL Obfuscation: Off
Plugins: None
Route: themeOverview
Controller: Articles
Action: theme
Additional Params: page = 1
tagname = climate
Caching Stats: hits: 0, culls: 0, misses: 4
Execution Time: 141ms (action ~141ms, view ~78ms)